مدت زیادی از شکل‌گیری استان البرز نمی‌گذرد. تا چند سال قبل، کرج و شهرهای اطرافش بخشی از استان تهران به‌‌شمار می‌رفتند. در سال ۱۳۸۹ شهرهای غرب تهران، استان البرز را تشکیل دادند و کرج مرکز استان شد. بی‌جهت نیست که به این‌جا ایران کوچک می‌گویند؛ کرج بعد از تهران مهاجرپذیرترین شهر کشور است و تنوع اقوام در آن خیلی زیاد است.

بخش بزرگی از رشته کوه البرز از شمال این منطقه می‌گذرد و به همین دلیل این استان نوپا البرز نام گرفته است. البته قدمت زندگی در این منطقه بسیار طولانی ا‌ست. گذشته از این‌که در اوستا و شاهنامه‌ی فردوسی نام کرج آمده، در اطراف شهر باقی‌مانده‌ي نیایشگاه‌ زرتشتیان و آثاری از دوره هخامنشی دیده می‌شود.

جغرافیا

جاده کرج – چالوس که از زیباترین جاده‌های ایران است، البرز را از شمال به استان مازندران می‌رساند. از شرق  به پایتخت می‌رسیم. از غرب به قزوین و از جنوب هم به استان مرکزی. شمال استان مرطوب و نیمه مرطوب است و جنوبش اقلیم بیابانی دارد. درواقع دو‌سوم از محدوده‌ی این استان کوهستانیست. کرج، طالقان، ساوجبلاغ، نظرآباد، اشتهارد، مشکین‌دشت، ماهدشت، هشتگرد، کمال‌شهر، محمدشهر، گرمدره و فردیس در این استان قرار گرفته‌اند.

آب‌وهوا

در سال ۱۳۹۶ مانند بیشتر سال‌ها طالقان سردترین شهر استان البرز اعلام شد و ساکنان اشتهارد بالاترین دمای استان را تجربه کردند. به‌نظر می‌رسد تابستان بهترین زمان سفر به این منطقه باشد که دمای معتدلی دارد، چراکه در پاییز و زمستان، سرما و برف چاشنی سفر می‌شود.

شهرها و دیدنی‌های استان البرز

استان البرز طبیعت بسیار جذابی دارد. تعداد زیادی آبشار و روستای توریستی در این استان وجود دارد و هر سال مسافران زیادی را به‌سوی خود می‌کشانند. در کرج و اطراف آن دیدنی‌های فراوانی هست که فرصت مناسبی برای گشت‌وگذار فراهم می‌کنند. طالقان هم از شهرهای توریستی استان به‌شمار می‌رود.

کرج

پارک جهان‌نما و دهکده آبی پارس در اتوبان تهران – کرج، پارک چمران و باغ گلهایش ابتدای ورودی کرج، کاخ سلیمانیه واقع در دانشکده کشاورزی، بام کرج، پارک ایران‌زمین و باغ فاتح گزینه‌های بسیار خوبی برای گشت‌وگذار به شمار می‌روند.

آتشکده زرتشتیان در کلاک، پل شاه‌عباسی، حمام مصباح در محله‌ی مصباح، کاروانسرای شاه عباسی در میدان توحید، ‌امامزاده طاهر، امام‌زاده حسن،‌ موزه خودروهای تاریخی ایران در جاده مخصوص و‌ باغ پرندگان چهارباغ جاذبه‌های دیدنی کرج محسوب می‌شوند.

در مهرشهر کرج کاخ مروارید قرار گرفته است که معماری چشمگیر آن ارزش بازدید دارد. مهرشهر باغ سیب معروفی دارد که نماد آن به‌شمار می‌رود و درواقع بخشی از محوطه‌ی کاخ مروارید بوده است.

جاده کرج – چالوس

هر مسافری که یک بار از پیچ و خم جاده‌ی کرج به چالوس بگذرد، هرگز زیبایی آن‌را فراموش نمی‌کند. ابتدای جاده‌ی کرج به چالوس باغ‌های زیادی وجود دارد. بعضی از این باغ‌ها با دریافت اجاره، امکان استفاده از محیط باغ و تخت‌های کنار رودخانه را به مسافران می‌دهند.

تعداد زیادی رستوران و بستنی‌فروشی در این جاده میزبان لحظات خاطره‌انگیز شما خواهند بود. در کیلومتر ۲۵ جاده چالوس هم سد کرج یا سد امیرکبیر قرار گرفته است که آب‌های سبزش چشم‌اندازی دیدنی‌ دارند.

کمی جلوتر در کیلومتر ۶۵ مسیر دیزین و گاجره از جاده چالوس جدا می‌شوند. گردشگرانی که بخواهند اسکی کنند، از همین‌جا راهی دیزین می‌شوند. پیست اسکی خور،‌ پیست اسکی دیزین و شمشک پاتوق طرفداران اسکی در این استان هستند.

روستاهای ییلاقی زیادی در جاده چالوس و نزدیک طالقان وجود دارد که به تعدادی از آنها اشاره می‌کنیم.

روستای گچسر به باغ لاله‌اش معروف است که اردیبهشت‌ها سر از خاک درمی‌آورند. اما در ماه‌های دیگر سال هم دیدنی‌هایی دارد؛ مثل چشمه وله، کاخ رضاشاهی، پل سنگی و غار یخ‌‌مراد. غار یخ‌مراد با داشتن قندیل‌های یخی‌ مقصد سفر طبیعت‌گردها به‌شمار می‌رود.

در روستای شهرستانک واقع در کیلومتر ۸۸ جاده چالوس، آثار قدیمی وجود دارد، مانند کاخ ییلاقی ناصرالدین شاه و قلعه‌ دزدبند. چشمه‌ی گله گیله در همان نزدیکی واقع شده است.

در استان البرز آبشارهای زیادی وجود دارد و آبشار خور یکی از آبشارهای معروف آن‌ است. به‌‌ویژه که زمستان‌ها یخ می‌زند و تبدیل به آبشار یخی می‌شود. راه دسترسی به آبشار نشترود، آبشار نوجان، آبشار کندر، آبشار هفت‌ چشمه، آبشار سپهسالار و آبشار چاران جاده چالوس – کرج است.

ییلاق‌های کرج

از خروجی کردان در اتوبان تهران- قزوین و از مسیر آتشگاه در کرج می‌شود به روستای باصفای برغان رسید. برغان پل تاریخی، باغ، کشتزار، درختان کهنسال و آلوی معروفی‌ دارد.

روستای معروف دیگری که نزدیک کرج قرار گرفته، آتشگاه است. مسیر دسترسی به روستای آتشگاه بلوار اشتراکی کرج یا جاده چالوس است. قدمت آتشگاه به دوره اشکانی می‌رسد. خیلی قدیم‌ها زرتشتیان در این منطقه زندگی می‌کردند. اما اکنون به داشتن رستوران‌‌های فراوان و آب‌وهوای خوشش معروف است.

کردان نیز با رودخانه‌ و درختان باصفایش یکی از معروف‌ترین ییلاق‌های نزدیک کرج است.

طالقان

طبیعت طالقان بسیار زیباست. دریاچه، کوه، آبشار و منظره‌های رنگارنگش در همه‌ی فصل‌ها تماشایی به‌نظر می‌رسد. فاصله‌ی کرج تا طالقان با ماشین حدود ۲ ساعت است.

سد طالقان روی رودخانه شاهرود ساخته شده است. گردشگران زیادی در روزهای تعطیل از دریاچه‌ی سد طالقان بازدید می‌کنند. در این دریاچه امکان ماهیگیری وجود دارد.

محل روستای اورازان در حدود ۱۲ کیلومتری طالقان است. آبشار اورازان در همین روستا قرار گرفته است که از جاذبه‌های آن به‌شمار می‌رود. جلال آل احمد در همین روستا به‌دنیا آمده است.

در روستای میناوند جاذبه‌ای تاریخی به‌نام ارژنگ قلعه وجود دارد که اسماعیلیان آن‌را ساخته بودند. آبشار شله بن یکی دیگر از دیدنی‌های طالقان است که در روستای بزج واقع شده است.

اقامت‌گاه‌ها

در استان البرز از هتل لوکس تا ارزان وجود دارد. هتل‌های آزادی گچسر، جهانگردی دیزین، گاجره، و اقامت‌گاه بوم‌گردی کاهار و هتل جهانگردی شمشک در جاده چالوس قرار دارند. هتل‌های امیرکبیر، سامان و مرمر در مرکز شهر کرج قرار گرفته‌اند.

در طالقان نیز اقامتگاه‌های زیادی هست؛ ازجمله هتل کوروش، هتل کوهستان سفید، هتل‌ آپارتمان نگینه، هتل رجینا، هتل ساحل و هتل آپارتمان ستاره آبی. اقامتگاه بوم‌گردی حاج داوود بزرگمهر در برغان نیز محل مناسبی برای گردشگردان است.

غذاهای محلی

مرجو خورش طالقان،‌ آش جو کرج، والک پلو،‌ خوراک لوبیا پیله، ترشی آش، پلاتر سره و هلیم با گوشت گوسفندی از غذاهای محلی استان البرز به‌حساب می‌آیند.

رستوران‌ها

در کرج رستوران‌های چنین، روما، لوکال، بیزانس، داموند، سیب، برگرلند، جوجه فراری، صاحب‌قرانیه و برگر ویل معروف و پرطرفدار هستند.

رستوران‌های زیادی در جاده کرج به چالوس وجود دارد که بیشتر آنها کنار رودخانه یا باغ‌ قرار گرفته‌‌اند، ازجمله رستوران ارکیده، توچال،‌ هفت چشمه، رستوران میرزایی،‌ باغ رستوران وینه نوروزی، پامچال، هیمه و البرز.

رستوران پسرخاله در هشتگرد به غذای باکیفیت و کباب‌های لذیذش معروف است. گردشگرانی که به طالقان می‌روند، می‌توانند رستوران‌های  نکاس، رستوران هتل صدف، عزیز و نگار و صادقیه را مدنظر داشته باشند.

صنایع دستی

گلیم‌بافی، مجسمه‌سازی از بتون آرمه، کوزه‌سازی، سفال‌گری، سوزن‌دوزی، سنگ‌تراشی، شیشه‌گری و منبت‌کاری از صنایع دستی استان البرز به‌شمار می‌روند.

سوغات

استان البرز خاک حاصلخیز و آب‌وهوای مناسبی دارد، به همین دلیل است که محصولات کشاورزی باکیفیتی تولید می‌کند. در طالقان گردو، سیب، گلابی، ریواس، آویشن، تره کوهی، زرشک کوهی و سیب برداشت می‌شود.

مسافرانی که از برغان برمی‌گردند، آلو برغانی معروف یا گوجه‌سبز برغان، عسل،‌ توت، گردو، ماست، شیر و محصولات لبنی محلی سوغات می‌خرند.

در جاده چالوس فروشگاه‌های زیادی وجود دارد که لبنیات محلی، عسل و قره‌قروت می‌فروشند. عناب،‌ ازگیل، سنجد، خرمالو و انگور هم در استان البرز فراوان است.

آداب و رسوم

مردم استان البرز آداب و رسوم قدیمی و سنتی زیادی دارند. نوروزخوانی، خانه‌تکانی، پخت سمنو و زیارت اهل قبور از آداب روزهای نزدیک نوروز به‌شمار می‌روند. شال‌اندازی، و درجی سران از رسوم شب یلدا در طالقان بوده است.

پختن آش پشت پا و آش باران هم از نمونه‌های دیگر آداب و رسوم این استان محسوب می‌شود.

استان تهران از شمال به کوه‌های البرز می‌رسد و از جنوب به دشت و فلات مرکزی ایران. شهر تهران مرکز این استان پایتخت کشور و پر جمعیت ترین شهر ایران  است که اقوام گوناگونی در آن زندگی می‌کنند.

تاریخچه

تاریخ تهران با ری در هم آمیخته است. تهران روستایی کوچک در شمال ری بوده است؛ ری نیز قرن‌ها پیش شهری بزرگ و مرکز سیاسی، مذهبی و بازرگانی بوده است.

از سال‌ها قبل تهران یک شهر مهاجرپذیر بوده است. فارس‌زبان‌ها، آذری‌ها، مازنی‌ها، کردها، گیلک‌ها و قومیت‌های دیگری از سراسر کشور ساکنان تهران را تشکیل می‌دهند.

در گذشته مردم تهران گویش مخصوص به خودشان را داشتند که به لهجه‌ی تهرانی معروف است و در گذر زمان استفاده از این لهجه کم‌رنگ شده است. لهجه‌ی تهرانی یکی از لهجه‌های زبان فارسی است که واژه‌ی متفاوتی ندارد و تفاوت آن در دستور زبان است.

جغرافیا

تهران استانی است که پایتخت و پرجمعیت‌ترین شهر ایران در آن واقع شده است. این استان از شمال با مازندران، از جنوب با قم، از شرق با سمنان و از غرب با البرز همجوار است.

آب و هوا

وجود رشته‌کوه البرز، بیابان‌های قم، دشت قزوین و کویرهای سمنان، هرکدام تاثیر متفاوتی بر آب‌وهوای این استان داشته‌اند‌ و سبب شده‌اند اقلیم‌های گوناگونی در آن شکل بگیرد؛ ارتفاعات زیاد استان زمستان‌های طولانی را تجربه می‌کنند، کوه‌پایه‌ها آب‌وهوای مرطوب و سرد دارند و دامنه‌ها زمستان‌های کوتاه و تابستان‌هایی بلند و گرم به خود می‌بینند.

در تعطیلات بهار که تهرانی‌ها برای سفر به شهرهای دیگر می‌روند، مسافران از شهرهای دیگر برای دیدن تهران خلوت می‌آیند و به دیدن کاخ‌ها، موزه‌ها و تفرجگاه‌های اطراف شهر می‌روند.

شهرهای استان تهران

استان تهران دارای 16 شهرستان است که عبارتند از: تهران، شهریار، اسلام‍شهر، بهارستان، ملارد، پاکدشت، ری، قدس، رباط‌کریم، ورامین، قرچک، پردیس، دماوند، پیشوا، شمیرانات و فیروزکوه.

تهران

یکی از باورها درباره‌ی اسم تهران این است که دشت وسیعی که امروز به نام تهران خوانده می‌شود، در میان کوه‌هایی که آن را احاطه کرده بود گود به نظر می‌رسیده، پس به آن ته‌ران -به معنای زیرزمین- می‌گفتند.

تهران در دوران قاجار به پایتختی برگزیده شد و زمان کوتاهی پایتخت سلسله‌ی زندیه هم بوده است.

عمارت مسعودیه که از بناهای به جا مانده از دوران قاجار است که در میدان بهارستان قرار دارد و در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده است. در عمارت مسعودیه هنرهایی چون گچ‌بری، خطاطی، کاشی‌کاری و نقاشی دیواری دیده می‌شود.

یکی از بناهای زیبای متعلق به دوره‌ی قاجار، موزه‌ی آبگینه است که در خیابان سی تیر واقع شده است. این موزه هم در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده و در طراحی فضای داخل و ویترین‌های آن از ستون‌های تخت‌جمشید، کاخ تَچَر داریوش و کعبه زرتشت در نقش رستم الهام گرفته شده است.

عمارت باغ فردوس هم بنای تاریخی دیگریست که به دستور محمدشاه قاجار در حوالی تجریش ساخته شد. باغ فردوس اکنون به موزه سینمای ایران تبدیل شده است.

قبرستان ظهیرالدوله در شمال تهران و در میان تجریش و امام‌زاده قاسم  قرار گرفته است و بسیاری از چهره‌های سرشناس و تاثیرگذار بر فرهنگ و هنر کشور در آن به خاک سپرده شده‌اند که از آن جمله می‌توان به رهی معیری، ابوالحسن صبا، ملک‌الشعرای بهار و قمرالملوک وزیری اشاره کرد.

حرم امام‌‌زاده صالح که از فرزندان امام موسی کاظم است، نیز در تجریش قرار دارد و همه روزه پذیرای زائران بسیاریست.

تهران همچنین کاخ‌های زیادی را در خود دارد که برخی از آنها عبارتند از کاخ گلستان که توسط شاه عباس صفوی ساخته شده است. شمس‌العماره، دارالعماره، خلوت کریم‌خانی و عمارت بادگیر از بخش‌های زیبای کاخ گلستان هستند. شمس‌العماره در زمان ساخت، بلندترین بنای تهران بوده است.

کاخ سعدآباد کاخ دیگریست که به منظور اسکان تابستانی پادشاهان قاجار ساخته شده و در شمال تهران قرار گرفته است.

کاخ نیاوران یک کاخ دیگر قجریست که به دستور فتحعلی‌شاه بنا شده است. کاخ صاحبقرانیه و کوشک احمدشاهی از بخش‌های این مجموعه هستند.

برخی خیابان‌ها، محله‌ها و مکان‌های قدیمی تهران

خیابان سی‌تیر

خیابان سی تیر از خیابان‌های قدیمی تهران است؛ این خیابان امروز از نو زنده شده و به یکی از خیابان‌های پرتردد شهر تبدیل شده است. سنگ‌فرش‌های جدید، چراغ‌های رنگارنگ و غرفه‌هایی که در سرتاسر خیابان انواع غذاها را به عابران عرضه می‌کنند، خیابان سی تیر را به پاتوق شبانه‌ی مردم تهران تبدیل کرده است.

کوچه بِرلَن

کوچه بِرلَن در مرکز تهران و در جنوب میدان جمهوری واقع شده است. در این کوچه و کوچه‌‌ی رفاهی که در نزدیکی آن قرار دارد، می‌توان لباس عروس، تجهیزات عروسی و همچنین لباس‌ خانگی پیدا کرد. کوچه برلن همیشه پر از عابرانی است که به دنبال لباس‌های دلخواه خود با قیمت مناسب می‌گردند.

پارکینگ پروانه

جمعه بازار تهران که در آن می‌توان اشیای تزئینی، مصنوعات چوبی، چرمی، لباس و… را تهیه کرد، در پارکینگی طبقاتی –در خیابان جمهوری، بعد از چهارراه استانبول- واقع شده که به آن پارکینگ پروانه می‌گویند.

بازار بزرگ تهران

خیابان 15 خرداد یادآور بازار بزرگ تهران است. ایستگاه مترو 15 خرداد همیشه مملو از مسافرانی است که از تهران یا شهرهای نزدیک خود را برای خرید به این بازار می‌رسانند.

این بازار از یادگارهای دوران قاجار است؛ کوچه‌های پیچ‌درپیچ که در هم تاب می‌خورند و از سرایی به سرای دیگر می‌رسند. لباس، لوازم تحریر، حبوبات، طلا و فرش و بسیاری چیزهای دیگر را می‌توان از این بازار تهیه کرد.

شمیرانات

شمیرانات یا شِمرون، در گذشته در همسایگی تهران بوده اما امروزه با گسترش تهران، شمیرانات به بخش شمال و شمال‌شرقی تهران تقسیم شده است. این منطقه از جمله مناطق ییلاقی و خوش آب‌وهوای مجاور تهران و محل اقامت و تفرج پادشاهان قاجار و پهلوی بوده است. کاخ‌های سعدآباد و نیاوران در این منطقه قرار دارند که در حال حاضر تبدیل به موزه شده‌اند.

کوچه مَروی

کوچه مَروی از خیابان‌های قدیمی تهران است که در مجاورت ناصرخسرو و پامنار قرار دارد. اگر به دنبال خرید چای و قهوه خوب باشید، حتما گذرتان به کوچه مروی می‌افتد. کوچه‌ای که عطر قهوه جزء جدانشدنی آن است. اگر از علاقه‌مندان به فلافل هستید، کوچه مروی به یکی از علایق شما تبدیل خواهد شد.

اسباب‌بازی، انواع لوازم آرایش و خوراکی‌های خارجی را می‌توان در آن یافت.

فرحزاد

از محله‌های قدیمی شمیران است که در گذشته روستایی کوچک و سردسیر در مسیر رسیدن به امام‌زاده داوود بوده و با گسترش تهران به بخشی از آن تبدیل شده است. فرحزاد به دلیل آب‌وهوای خنک و رستوران‌های متنوعش در روزهای تعطیل و آخر هفته و به خصوص در فصل تابستان محل تفرج مردم است.

بازار تجریش

بازار تجریش یکی از بازارهای قدیمی و زیبای تهران است. این بازار همچون بازار بزرگ تهران سرپوشیده است و بازار میوه و تره‎بار و عطاری‌های آن از بخش‌های زیبایش است. این بازار از یک طرف به میدان تجریش و از طرف دیگر به امام‌زاده صالح(ع) می‌رسد.

 ری

ری یا راگا از قدیمی‌ترین شهرهای جهان است. براساس متون اوستا ری سیزدهمین شهری‌ است که در جهان ساخته شده است. حتی بنا به روایاتی ری محل زاده شدن زرتشت است. کلمه‌ی ری به معنای شهر سلطنتی است و در بخش‌هایی از دوره‌ی زیاریان و سلجوقیان پایتخت ایران بوده است.

در دوران ساسانیان این منطقه از بزرگ‌ترین مراکز دینی زرتشتیان بود و آتشکده‌ی آن بسیار معروف بوده است.

آثار تاریخی و فرهنگی ری بسیار زیادند که مهم‌ترین آنها عبارتند از:  بقعه این بابویه، بازار تاریخی ری، کاروانسرای شاه عباسی، برج طغرل، آتشکده‌ی ری، آستان مقدس حضرت عبدالعظیم حسنی(ع)، کاروان‌سرای کنار گرد، قلعه گبری و مقبره بی بی شهربانو.

آستان حضرت عبدالعظیم حسنی

حضرت عبدالعظیم حسنی یا شاهزاده عبدالعظیم از نوادگان امام حسن(ع) است. بنای حرم حضرت عبدالعظیم حسنی مربوط به دوران‌های ایلخانی، صفوی و قاجار است. این حرم نقش پررنگی در تاریخ معاصر داشته است؛ تحصن بازرگانان و روحانیان در زمان انقلاب مشروطه در این حرم اتفاق افتاده است.

بازار ری

بازار ری از بازارهای دوران صفویه است. این بازار در شمال آرامگاه شاه عبدالعظیم قرار دارد و از دیرباز محل فروش ادویه، داروهای گیاهی و کالاهای تجاری بوده است.

شهرری کباب‌فروشی‎های معروفی دارد و از سال‌ها قبل مردم برای زیارت، سیاحت و خوردن کباب به ری می‌رفته‌اند.

فیروزکوه

فیروزکوه در جاده‌ی تهران- قائم شهر قرار دارد و مردم آن گویش مازنی دارند. چون فیروزکوه دارای زمستان‌های سرد و تابستان‌های معتدلی است، مردم در ماه‌های گرم سال برای تفرج به فیروزکوه می‌روند. تنگه‌ی واشی که دارای نقش‌ برجسته‌هایی از دوران قاجار است از دیدنی‌های فیروزکوه است.

اقامت‌گاه‌ها

تهران هتل‌ها و مسافرخانه‌های بسیاری داردکه مسافران می‌توانند با توجه به بودجه‌ی خود در آن ساکن شوند.

اقامت‌گاه بوم‌گردی ارگ سنگی حوالی امام‌زاده داوود، هتل اسپیناس، هتل لاله، هتل اوین، هتل استقلال، هتل انقلاب، هتل بزرگ تهران، هتل کوثر و… برخی از این اقامت‌گاه‌ها هستند.

رستوران‌ها

در تهران به دلیل وسعت شهر و سبک زندگی که تحت‌تاثیر این وسعت و سرعت است، رستوران‌ها و غذاهایی که بیرون از خانه پخته می‌شود نقش پررنگی در زندگی روزمره دارد.

برخی از رستوران‌های معروف در تهران عبارتند از رستوران مسلم در بازار تهران که کباب و ته‌چین‌های معروفی دارد، دیزی ایرانشهر در خیابانی به همین نام، قهوه‌خانه سنتی آذری که در ابتدای میدان راه‌آهن است و دیزی‌های خوشمزه‌ای دارد، رستوران شرف‌الاسلامی در بازار که به دلیل ته‌چین و زرشک‌پلوهایش معروف است، رستوران نایب و… بسیاری رستوران‌های دیگر.

جگرکی‌های میدان بهمن هم به دلیل تازگی‌ مواد اولیه شهرت زیادی دارند و تا پاسی از شب باز هستند.

آش مهدی نرسیده به تجریش، آش نیکوصفت در نزدیکی میدان انقلاب و پیتزاداوود نیز از مغازه‌های قدیمی و پرطرفدار شهرند.

غذاهای محلی

والَک‌پلو از غذاهای محلی تهران است. این غذا با گیاهی به اسم والَک درست می‌شود که در فصل بهار در کوهپایه‌های البرز می‌روید.

ته‌چین فیروزکوه، اشکنه اسفناج، دمپختک، دمی بلغور جو و سرگنجشکی از دیگر غذاهای محلی تهران هستند.

سوغات

سیب دماوند یکی از مرغوب‌ترین سیب‌های ایران و از سوغات تهران است.

کشمش شهریار، دوغ آبعلی و گلاج فیروزکوه که از نان‌های محلی است که توسط عشایر فیروزکوه پخته می‌شود، برخی دیگر از انواع سوغات تهران را تشکیل می‌دهند.

صنایع دستی

از صنایع‌دستی تهران می‌شود به ورنی‌بافی اشاره کرد. ورنی‌بافی هنری است که تلفیقی از فرش و گلیم‌بافی است و به عنوان روانداز از آن استفاده می‌شود.

رودوزی هنری است که در آن با استفاده از سوزن‌های منجوق‌دوزی بر روی پارچه دوخت‌های دستی انجام می‌دهند که البته امروزه بسیار کم دیده می‍شود.

جاجیم‌بافی از هنرهایی هست که عشایر در فیروزکوه به آن مبادرت داشتند و از پشم‌های گوسفندان جاجیم‌های باکیفتی می‌بافتند.

به هنر چاپ بر روی پارچه چاپ باتیک می‌گویند که با استفاده از قالب‌ها و رنگ‌های طبیعی مثل زردچوبه، روناک و انار بر روی پارچه نقش می‌زدند که زمانی در تهران رواج داشته است.

آداب و رسوم

نقالی در میراث هنرهای ناملموس یونسکو ثبت شده است. نقالی از هنرهایی‌ست که در بخش‌های مختلف کشور در گذشته انجام می‌شده است و در تهران قدیم باب بوده است. در نقالی که در قهوه‌‌خانه‌ها اجرا می‌شد فردی با صدای دلنشین و با استفاده از پرده‌هایی که روی آنها نقاشی‌هایی رسم شده بود، به نقل داستان‌هایی از شاهنامه می‌پرداخت.

سیاه‌بازی یا روحوضی نوعی نمایش کمدی بود که در آن با بیان طنز و به همراه موسیقی به بیان موضوعات سیاسی، اجتماعی و فرهنگی می‌پرداختند. روحوضی از هنرهاییست که رو به فراموشی‌ می‌رود.