مجله “اجاره”

ایرانگرد

تلویبون

ایرانگرد

دورت بگردم ایران

ایرانگرد، مجموعهٔ مستند تلویزیونی است که در آن طبیعت و شیوهٔ زندگی در مناطق عشایری و روستاهای ایران معرفی می‌شود. جواد قارایی کارگردان، تهیه‌کننده و راویِ این مستند تلویزیونی برای تهیه این برنامه با یک تیم فیلمبرداری حرفه‌ای به شهرها و استان‌های مختلف ایران سفر کرده و به روایت زندگی و آداب و رسوم ساکنان این مناطق می‌پردازد.

آپارات

 

دورت بگردم ایران

 

استان قم

استان قم

کشور

ایران

جمعیت

1,292,283

استان قم

29

 

استان قم در جنوب پایتخت و مرکز کشور واقع شده و جزء کوچک‌ترین استان‌های ایران است. ‌شهر قم، مرکز این استان، یکی از مهم‌ترین شهرهای مذهبی ایران است. قم میزبان حرم حضرت معصومه و مسجد جمکران، از مهم‌ترین بناهای مذهبی کشورمان، است.

تاریخچه

بر اساس شواهد تاریخی پیشینه‌ی شهر قم به دوران ساسانی بازمی‌گردد. اما بخش زیادی از تاریخ استان پس از ورود اسلام به ایران شکل گرفته است. یکی از مهم‌ترین وقایع تاریخی شهر قم ورود حضرت معصومه، خواهر امام رضا، به این شهر است. حضرت معصومه در این سفر به بیماری سختی مبتلا شدند و در نهایت در شهر قم از دنیا رفتند.

به دلیل قداست حرم حضرت معصومه در طول تاریخ، فضای اطراف حرم به آرامگاه بسیاری از چهره‌های معروف و مهم تبدیل شده است.

قم در دوران پهلوی از مهم‌ترین مراکز اعتراض‌ها علیه حکومت بود و این شهر نقش مهمی در مبارزات آن زمان داشت.

جغرافیا

استان قم از شمال با استان تهران، از شرق با استان سمنان، از جنوب با استان اصفهان و از غرب با استان مرکزی همسایه است.

به جز جنوب و غرب این استان، دیگر نقاط قم بیابانی است.

آب و هوا

بیشتر بخش‌های استان قم آب و هوایی گرم و نیمه خشک دارند. بنابراین فصل تابستان فرصت مناسبی برای سفر به این استان نیست. البته با توجه به اختلاف ارتفاع زیاد نقاط مختلف استان در بخش‌های دیگری از استان قم می‌توان آب‌وهوای کوهستانی و نیمه‌ بیابانی را نیز تجربه کرد.

شهرهای استان قم

شهر قم مهم‌ترین شهر این استان است که می‌توان آن را پس از مشهد مهم‌ترین شهر ایران در زمینه‌ی گردشگری مذهبی دانست.

حرم حضرت معصومه مهم‌ترین بنای مذهبی شهر قم است. علاوه بر آرامگاه حضرت معصومه، مسجد مقدس جمکران از بناهای مذهبی مهم قم است. مسجد جمکران در فاصله‌ی حدودا ۱۰ کیلومتری شهر قم قرار دارد و طبق روایات به دستور حضرت بقیه‌الله ساخته شده است. کوه خضر نبی یکی از بلندی‌های حاشیه شهر است که عبادتگاهی قدیمی در آن قرار دارد و منسوب به حضرت خضر نبی است. مسیر پیاده‌روی و کوهپیمایی برای رسیدن به قله این کوه و زیارت حضرت خضر نبی احداث شده است که با امکان بازدید شبان، یکی از تفرجگاه‌های مردم قم نیز به شمار می‌رود.

دریاچه‌ی نمک قم یکی از جاذبه‌های گردشگری طبیعی استان قم است که در شرق شهر قم قرار دارد. دریاچه‌ی حوض سلطان نیز دیگر جاذبه‌ی طبیعی این استان است که در حاشیه‌ی بزرگراه قم-تهران قرار دارد. در صورت وجود آب در دریاچه‌ی حوض سطان آینه‌ی طبیعی بسیار بزرگی تشکیل می‌شود که منظره‌های جذابی را ایجاد می‌کند.

کویر غدیر اسب یا دریاچه‌ی نمک غدیر اسب نیز از دیگر جاذبه‌های طبیعی و بکر استان است.

اقامت‌گاه‌ها

هتل بین‌المللی قم و هتل المپیک جزء بهترین هتل‌های استان قم هستند. هتل صفا و هتل الزهرا هتل‌های سه ستاره‌ی قم هستند. هتل‌های رده پایین‌تر زیاد دیگری هم در قم فعالیت می‌کنند که کیفیت قابل قبولی برای اقامت دارند.

اقامت‌گاه بومگردی کاروانسرای پاسنگان نیز جزء اقامتگاه‌های سنتی استان قم است.

رستوران‌ها

رستوران گردان سیرنگ از مدرن‌ترین رستوران‌های شهر قم است. رستوران ارگ سالاریه نیز از بهترین رستوران‌های این شهر است. رستوران‌های مرتضوی، البرز، خادم و مدائن جزء دیگر رستوران‌های خوب این شهر به شمار می‌آیند.

از میان رستوران‌های فرنگی و فست فود نیز می‌توان به خانه ماکارونی قم، فست فود شهر ما و فست فود باما اشاره کرد.

غذاهای محلی

آبگوشت قُنَبید از غذاهای سنتی و محبوب استان قم است. نخود، لوبیا سفید، سیب زمینی، قنبید(کلم قُمری)، لیمو عمانی، گوجه فرنگی، گوشت، پیاز و ادویه جزء مواد تشکیل‌دهنده‌ی این غذا هستند. آش قُنَبید دیگر غذای محلی استان قم است که با نخود، لوبیا، عدس، پیاز، کلم قمری، سبزی آش و ادویه تهیه می‌شود. ماشاب، ماش ماشک، آش پتله و آبگوشت هویج برگه از دیگر غذاهای محلی استان قم هستند.

سوغات

سوهان معروف‌ترین سوغاتی استان قم است. کارگاه‌های سوهان‌پزی بسیاری در شهر قم مشغول فعالیت هستند که انواع مختلف این شیرینی را تولید می‌کنند. سوهان لقمه‌ای، سوهان گزی و سوهان عسلی تعدادی از انواع مختلف سوهان هستند.

حلوا ارده یکی دیگر از خوراکی‌های استان قم است که مردم این استان بیشتر از آن در وعده‌ی صبحانه استفاده می‌کنند.

صنایع دستی

قالی دستباف از مهم‌ترین صنایع دستی استان قم است. تراش سنگ‌های قیمتی و نیمه قیمتی و ساخت انگشتر نیز در استان قم رواج دارد. خَرمُهره‌سازی، منبت‌کاری، معرق‌کاری و خراطی چوب از دیگر صنایع دستی رایج در استان قم است.

آداب و رسوم

یادمان ورود حضرت معصومه به قم از آیین‌های مهم مردم قم است. طبق روایات حضرت معصومه ۲۳ ربیع‌الاول سال ۲۰۱ هجری قمری به قم وارد شدند و مردم قم به استقبال ایشان رفتند. خادمان حرم حضرت معصومه در حرکتی نمادین، در سالروز ورود حضرت معصومه به قم به استقبال حضرت می‌روند و این روز را گرامی می‌دارند.

سردرختی مراسم دیگری است که در اوایل بهار در روستای وشنوه قم برگزار می‌شود. در این مراسم مردم روستا گاوی خریداری می‌کنند و دستمال سبزی به گردن آن می‌بندند. سپس گاو را در روستا می‌گردانند و در نهایت آن را در امامزاده قربانی می‌کنند و از گوشت آن حلیم می‌پزند. این مراسم به منظور در امان ماندن باغ‌ها از گزند سرما برگزار می‌شود.

 


پیوند های مرتبط

استان قزوین

استان قزوین

کشور

ایران

جمعیت

1,273,761

استان قزوین

14

 

استان قزوین از نظر جغرافیایی یکی از جذاب‌ترین استان‌های کشورمان است که از یک سو به دشت می‌رسد و از سوی دیگر به کوه‌های البرز. استانی با جاذبه‌های تاریخی و طبیعی بسیار که فاصله‌ی کم آن از تهران، باعث شده به مقصدی عالی برای پایتخت‌نشینان تبدیل شود.

تاریخچه

نشانه‌هایی مبنی سکونت انسان در منطقه‌ی قزوین در هزاره‌های چهارم و پنجم پیش از میلاد وجود دارد. در برخی از منابع آمده است که قزوین بخشی از قلمروی حکومت مادها بوده است. اما با این حال تاریخ ساخت شهر قزوین به دوران ساسانی و زمان شاپور ذوالاکتاف بازمی‌گردد. در آن زمان قزوین موقعیتی نظامی داشت، اما به مرور گسترش پیدا کرد و هسته‌ی اصلی شهر قزوین شکل گرفت.

منطقه‌ی قزوین تا سال ۱۳۷۳ بخشی از استان زنجان بود و پس از آن به استان تهران ملحق شد. اما پس از سه سال و در سال ۱۳۷۶ از استان تهران هم جدا شد و استان قزوین تشکیل شد.

جغرافیا

استان قزوین از شمال به رشته‌ کوه‌های البرز می‌رسد و با استان‌های گیلان و مازندران همسایه است. این استان از سمت شرق به استان البرز می‌رسد و استان زنجان در غرب آن واقع شده است. استان‌های همدان و مرکزی نیز همسایه‌های جنوبی قزوین‌ هستند.

در بخش‌های شمالی استان قزوین که به رشته کوه البرز می‌رسد قلل مرتفعی جای گرفته‌اند که ارتفاع برخی از آن‌ها تا ۴۲۰۰ متر می‌رسد.

آب و هوا

با توجه به تفاوت ارتفاع و موقعیت جغرافیایی بخش‌های مختلف قزوین، شرایط آب‌وهوایی نیز در شهرهای این استان متفاوت است. در بخش‌های شمالی و ارتفاعات جنوب غربی استان شاهد آب‌وهوای سرد کوهستانی هستیم. در دامنه‌ها و کوهپایه‌ها اما هوا معتدل‌تر است و در دشت‌ها آب‌وهوایی خشک تا نیمه خشک حکم‌فرماست. در بخش‌هایی از استان قزوین، مانند طارُم و دره‌ی شاهرود، حتی نشانه‌های آب‌وهوای مرطوب گرمسیری حس می‌شود.

استان قزوین زمستان‌های سردی دارد، اما در فصل تابستان هوا نسبتا معتدل است. بهترین زمان برای سفر به قزوین را می‌توان بهار دانست؛ یعنی زمانی که دشت‌ها و تپه‌ها سرسبز و باطراوت‌اند و هنوز گرما به سراغ‌شان نرفته است. تابستان‌گذرانی در ارتفاعات استان، یک انتخاب خوب است.

 البته اگر اهل شهرگردی باشید، شهر قزوین می‌تواند در تمام سال میزبان شایسته‌ای برای شما باشد.

شهر قزوین

قزوین در دوران صفویه برای مدتی پایتخت ایران بوده است. شهری که خیابان سپه، اولین خیابان مدرن ایران در مرکز آن خودنمایی می‌کند.

سرای سعدالسلطنه که در مرکز شهر قزوین واقع شده، بزرگ‌ترین کاروانسرای شهری ایران است که پس از بازسازی و مرمت به جاذبه‌ای گردشگری و همچنین بازاری برای خرید تبدیل شده است. علاوه بر فروشگاه‌های سوغات و صنایع دستی چندین کافه و رستوران نیز در سرای سعدالسلطنه فعالیت می‌کنند. بخش‌هایی از سرای سعدالسلطنه به بازار قدیمی قزوین نیز راه دارد.

کاخ چهل ستون یا عمارت کلاه فرنگی قزوین یادگاری از صفویان است. بر اساس بیشتر منابع تاریخی این بنا به دستور شاه تهماسب ساخته شده است. مجموعه‌ای از آثار نفیس خوشنویسی، همچون آثار میر عماد قزوینی، در این بنا در معرض دید عموم قرار گرفته است. سازی به نام فرش یکی دیگر از دیدنی‌هایی است که در کاخ چهل ستون جای گرفته است. اثری شبیه به دار قالی که البته یک ساز تمام و کمال است.

مسجد جامع قزوین یا مسجد عتیق یکی از قدیمی‌ترین مساجد ایران است. بر اساس برخی منابع هارون‌الرشید در سال ۱۹۲ هجری قمری بنای اولیه‌ی این مسجد را بنا کرده است. اما از آن زمان تاکنون تغییرات زیادی در مسجد صورت گرفته و گسترش آن تا صدها سال بعد نیز ادامه داشته است.

کلیسای کوچک کانتور که یادگاری از روس‌ها از زمان جنگ جهانی دوم است از دیگر جاذبه‌های این شهر است. خانه و حسینیه‌ی امینی‌ها را هم می‌توان جزء زیباترین حسینیه‌های ایران دانست.

گراندهتل و عمارت سردار مُفَخَم از دیگر جاذبه‌های گردشگری شهر قزوین هستند.

کوهستان الموت

منطقه‌ی الموت در شمال قزوین یکی از مهم‌ترین جاذبه‌های گردشگری این استان است که ترکیبی از جاذبه‌های طبیعی و تاریخی را در خود جای داده است.

دریاچه‌ی اُوان که در فاصله‌ی حدودا ۲۵ کیلومتری رجایی دشت قرار دارد از دیدنی‌های مشهور الموت است که در فهرست آثار طبیعی ملی ایران نیز ثبت شده است. با ادامه‌ی جاده‌ی الموت به روستای گازُرخان خواهید رسید که میزبان قلعه‌ی الموت است. دژی باشکوه که با نام قلعه‌ی حسن صباح نیز شناخته می‌شود و یکی از مراکز اصلی اسماعیلیان بوده است. بقایای قلعه‌ی لَمبسَر نیز در منطقه‌ی الموت و در نزدیکی روستای رازمیان قرار دارد.

در بخش‌های شمالی الموت و در مرز استان‌های گیلان و مازندران به کوه‌های البرز خواهید رسید که مسیرهای کوهنوردی جذابی را می‌توان در آن‌ها یافت. مسیر کوهستان سیالان که از الموت آغاز و به دشت دریاسر ختم می‌شود یکی از این مسیرهای جذاب و چالش‌برانگیز است برای کوهنوردان است.

تاکستان

تاکستان یکی از تاریخی‌ترین شهرهای استان قزوین است که سابقه‌ی سکونت انسان در آن به دوره‌های قبل از اسلام بازمی‌گردد. بر اساس شواهد و بررسی‌های باستان‌شانسی در تپه‌ی باستانی خُله‌کوه ایجاد هسته‌ی اولیه‌ی شهر به ۷۰۰۰ سال پیش بازمی‌گردد.

بقعه پیر و امامزاده کمال از جاذبه‌های گردشگری شهرستان تاکستان هستند.

اقامت‌گاه‌ها

چندین هتل با قیمت‌های مختلف در شهر قزوین وجود دارد که هتل مرمر گران‌قمیت‌ترین آنهاست. خانه‌ی بهروزی قزوین نیز اقامت‌گاهی با معماری سنتی است که به زیبایی مرمت و بازسازی شده است.

در روستای گازرخان در منطقه‌ی الموت نیز می‌توانید در خانه‌های محلی مردم روستا و اقامت‌گاه‌هایی که به منظور اسکان مسافران ساخته شده‌اند اقامت کنید. اقامت‌گاه‌‌های بوم‌گردی  یوسف رسولی الموتی، کلبه توریست، آله الموت، قلعه عقاب‌ها، زر آباد و پرچکوه از اقامتگاه‌های بوم‌گردی منطقه‌ی‌ الموت هستند.

رستوران‌ها

رستوران‌های نمونه و اقبالی از بهترین رستوران‌های شهر قزوین‌ هستند که گاهی برای ورود به آنها باید در صف انتظار ایستاد. رستوران مدیترانه از دیگر رستوران‌های شهر قزوین است که منویی متفاوت دارد و غذاهای لبنانی در آن سرو می‌شود.

غذاهای محلی

قیمه نثار بدون شک معروف‌ترین غذای محلی استان قزوین است. غذایی خوشمزه که برنج، گوشت، خلال بادام و خلال پسته تعدادی از مواد اولیه‌اش هستند. کوکوی شیرین قزوینی دیگر غذای محلی این استان است که چیزی شبیه به کوکوی سیب زمینی معمولی است، با این تفاوت که شکر و گلاب هم به آن اضافه می‌شود.

دیماج یا دگماژ هم غذای جذابی است که با تکه‌های نان لواش، پنیر، گردو، سبزی، خیار، پیاز داغ و زردچوبه تهیه می‌شود. مشکوفی هم دسر خوشمزه‌ی قزوینی‌هاست.

سوغات

شیرینی‌های متنوع و خوش‌طعم جزء جذاب‌ترین سوغاتی‌های قزوین هستند. باقلوای قزوین، نان قندی و نان چایی تنها نمونه‌هایی از شیرینی‌جات قزوین هستند.

با توجه به آب‌وهوای خوب این استان محصولات کشاورزی قزوین از کیفیت بالایی برخوردارند و با توجه به فصل می‌توان میوه‌های مختلفی را نیز از این استان به عنوان سوغاتی تهیه کرد.

صنایع دستی

فرش و گلیم در فروشگاه‌های صنایع دستی قزوین به وفور یافت می‌شوند. منجوق‌دوزی (نم نم دوزی) و موج بافی دو نمونه‌ی دیگر از صنایع دستی این استان‌ هستند. موج پارچه‌ای است که از آن در ساخت پتو، پشتی، رویه‌ی کرسی و سجاده استفاده می‌شود.

پن‌بافی یکی دیگر از صنایع دستی استان قزوین است که در تزیین لباس‌ها؛ مثل دور یقه، لبه‌ی دامن یا آستین و یا کمربند از آن استفاده می‌شود.

آداب و رسوم

یکی از آیین‌های مردم قزوین پنجاه‌به‌در است. در پنجاهمین روز سال نو مردم قزوین به مصلایی در میان باغ‌های شهر می‌روند و نماز باران می‌خوانند و روز خود را به شادی در دامان طبیعت می‌گذرانند.

جشن انار از دیگر مراسم بخش‌هایی از استان قزوین است. در این مراسم مردم در روز معینی به همراه هم به مزارع انار می‌روند و با ساز و آواز به برداشت انار مشغول می‌شوند. مراسم مشابهی با نام جشن فندق نیز در منطقه‌ی الموت برگزار می‌شود. در جشن فندق دخترانی که به تازگی نامزد شده‌اند برای همسران‌شان گردنبندی از هسته‌ی فندق درست می‌کنند و به همسر خود هدیه می‌دهند.

آیین‌های مشابه دیگری نیز در استان قزوین برگزار می‌شود که از میان آن‌ها می‌توان به جشن گندم،  جشن انگور و جشن زیتون اشاره کرد.

 


پیوند های مرتبط

استان خراسان شمالی

استان خراسان شمالی

کشور

ایران

جمعیت

863,092

استان خراسان شمالی

61

 

یکی از سه استان خراسان بزرگ قدیم، خراسان شمالی نام دارد. این استان در شمال شرقی ایران واقع شده است و جزء مناطقیست که از نظر گردشگری کم‌تر شناخته شده است. اقوام مختلف فارس، تات، کردهای کرمانج، ترک و ترکمن در این منطقه در کنار یکدیگر زندگی می‌کنند.

تاریخچه

کشف آثار باستانی در خراسان شمالی قدمت بسیار بالای این استان را از نظر سکونت انسان نشان می‎دهد. محوطه‌ی باستانی پهلوان و تپه‌ی جاجرم قدمتی نزدیک به 12 هزار سال دارند و از دوران قبل از اسلام در این منطقه بناهایی مانند بنای سنگی اسپاخو ساخته شده است که قدیمی‎ترین سازه‌ی این بخش از تاریخ محسوب می‎شود.

جغرافیا

خراسان شمالی از طرف شمال با کشور ترکمنستان، از سمت شرق و جنوب با استان خراسان رضوی، از جنوب غربی با سمنان و از سمت غرب با استان گلستان همسایه است.

مساحت آن ۲۸,۴۳۴ کیلومتر مربع است و از نظر وسعت در مقایسه با سایر استان‎های کشور در رده‌ی پانزدهم قرار می‎گیرد. جمعیت این استان براساس سرشماری انجام شده در سال 95 برابر با 959 هزار و 70 نفر بوده است.

خراسان شمالی به دو ناحیه‌ی کوهستانی و پست و هموار تقسیم می‌شود. این استان باغ‌های انگور بی‌شماری دارد و از نظر تولید انگور، رتبه‌ی ششم ا به خود اختصاص داده است.

آب و هوا

قسمت‎های مختلف این استان ایران از نظر اقلیمی در دو دسته کوهستانی مرتفع و نواحی پست و هموار قرار می‎گیرند و بلندترین نقطه خراسان شمالی در رشته کوه‎های آلاداغ،قله شاه جهان است که 3051 متر ارتفاع دارد. پست‎ترین ناحیه این استان در روستای تازه‌یاب در بخش های خروجی رودخانه اَترَک است که در ارتفاع چهارهزار متری از سطح دریا واقع شده است.

میانگین ارتفاع خراسان شمالی از سطح دریا 1326 متر است. اکثر نواحی خراسان شمالی آب‌و‌هوای کوهستانی و خشک دارند و بهترین زمان سفر به این استان کشورمان فصل بهار و اوایل پاییز است.

شهرهای استان خراسان شمالی

شهر بجنورد مرکز این استان است و شیروان، جاجرم، فاروج و اسفراین برخی از دیگر شهرهای خراسان شمالی را شکل می‌دهند.

بجنورد

بجنورد که محلی‌ها آن را بُژنرد تلفط می‌کنند، مرکز خراسان شمالی است و در کتب قدیمی اسم آن «بیژن‌گرد» به معنای «ساخته بیژن» آورده شده است. زمستان‌های سرد و تابستان‌های تقریبا گرم از ويژگی‌های آب‌و‌هوایی این شهر است.

برخی از جاذبه‎های گردشگری این شهر شامل بند خاکی عبدل‌آباد، خانه‌ی بانک ملی، حسینیه‌‌ی جاجرمی‌ها، کوشک باغ علی‌آباد، عمارت مُفَخَم، گردشگاه بش قارداش، گردشگاه باباامان و عمارت آینه خانه مفخم می‌شود.

جاجَرم

این شهر به علت قرار گرفتن در حاشیه کویر مرکزی و مجاورت با کوه «بهار» دارای پوشش گیاهی و اقلیمی متنوعی است. جاجرم تنها شهرستان استان خراسان شمالی است که به را‎ه‎‌‎آهن سراسری ایران متصل است و همین ویژگی اهمیت اقتصادی این شهر را افزایش داده است.

از آثار تاریخی اصلی جاجرم، می‌توان قلعه جلال‎الدین و مسجد جامع جاجرم را نام برد. پناهگاه حیات‌وحش میاندشت در همسایگی جاجرم یکی از تنها چند زیستگاه یوزپلنگ آسیایی است که تنها در ایران باقیمانده است.

فاروج

این شهر که به «شهر آجیل» ایران معروف است، دروازه‌ی ورودی خراسان شمالی به شمار می‎رود و آب‌وهوایی کوهستانی دارد. از جاذبه‎های گردشگری فاروج می‎توان به تپه‎ها و محوطه‎های باستانی مانند تپه‌ی طویل، تپه‌ی خلق آباد و تپه‌ی یام اشاره کرد.

آبشار اسفجیر در شمال غربی فاروج، روستای خسرویه، قلعه‌ی تاریخی علی‌آباد و شاه‌جهان از دیگر دیدنی‌های این شهر هستند.

اسفراین

بیشتر ساکنان این شهر کرد زبان هستند و در کنار آنها سایر اقوام مانند تات‎ها، ترک‎ها و بربری‎ها زندگی می‎کنند. آب‌وهوای متعدل این شهر و همچنین برخورداری از مراتع و جنگل‎های گسترده باعث شکل‎گیری زیستگاه‎های متنوعی برای حیات‌وحش از جمله پارک ملی ساریگل و پارک ملی سالوک شده است.

اقامت‌گاه‌ها

خراسان شمالی هتل‎های کمی دارد و مسافران ترجیح می‎دهند در اقامت‌گاه‎های بوم‌گردی ساکن شوند یا در سفر به شهرهایی مانند بجنورد خانه‌های محلی کرایه ‎کنند. البته شهر بجنورد دارای هتل داریوش و هتل نگین است و شهر شیروان همچنین هتل جهانگرد و هتل رضا را دارد.

سفر به خراسان شمالی و اقامت در بوم‎گردی‎های این استان تجربه خوبی به همراه می‎آورد. از بین اقامت‌گاه‎های بوم‌گردی آن می‎توان به اقامت‌گاه بوم‌گردی عمودردی بجنورد، وصال رویان اسفراین، گدرسن در راز و جرگلان، بهجتی در شیروان، چشمه‌بید در مانه و سملقان و بالاخره اقامت‌گاه بوم‌گردی توپراق در راز و جرگلان اشاره کرد.

غذاهای محلی

حضور نژادهای گوناگون در این منطقه باعث شده تنوع غذایی متنوعی نیز در این استان وجود داشته باشد. غذاهای سنتی استان خراسان شمالی براساس آداب و رسوم خاصی با کمک سبزیجات معطر فصل تهیه می‎شوند.

آش یارمه نوعی آش محلی است که در شهر بجنورد با سبزی کوهی به اسم چریش پخته می‎شود. مواد تشکیل‌دهنده آش یارمه عبارتند از بلغورگندم یا جو، نخود، دوغ، پیاز و نعناع خشک. از دیگر غذاهای معروف بجنورد شله‌ماش است که از ماش، برنج، گوشت قرمه‌شده، پیازداغ، مقداری زیره به همراه ادویه درست می‎شود.

نان محلی قطاب، قروتو، آش قلیه، زیره‌تو یا کاچی بجنوردی، اشکنه، دنی و دیمه‌دنی، آش جوشواره و قابلی‌پلو دیگر غذاهای محلی این منطقه را تشکیل می‌دهند.

صنایع دستی

کلاه‌ کرکی معروف‎ترین صنایع‌دستی مردم خراسان شمالی است که توسط مردم جاجرم بافته می‎شود. نمدمالی، تولید فرش دورو که ترکمن‌های استان در آن تخصص دارند و گلیم سفره‌کردی که محصول عشایر کرد خراسان شمالی است برخی صنایع دستی دیگر استان را تشکیل می‌دهند.

منبت‌کاری که بیشتر در دهکده‌ رویین اسفراین رواج دارد، به همراه رودوزی سنتی، گلدوزی روی پوستین، ملیله‎دوزی و منگوله بافی، یراق‎دوزی و ابریشم‎دوزی را هم می‌توان در بسیاری از شهرهای استان دید.

سوغات

آب‌نبات معروف‌ترین سوغات خراسان شمالی است و بجنورد رتبه‌ی اول این سوغات را از آن خود کرده است. انواع انگور نیز گزینه‌ی مهم دیگریست که معمولا مسافران از این دیار تهیه می‌کنند. قرقوروت، کشک و شکرپنیر را نیز نباید فراموش کرد که طعمی خوش و منحصربه‌فرد دارند.

آداب و رسوم خراسان شمالی

تنوع نژادی و قومیتی باعث افزایش گستردگی آداب و رسوم خراسان شمالی شده است.

در این استان در مراسم‎ مختلف، موسیقی ترکمن‎ها با الهام از شاعران معروف ترکمن اجرا می‎شود. موسیقی این منطقه از ایران را عموما کردی و ترکی تشکیل می‎دهد و سازهایی مانند کمانچه، سورنا، دو تار، دهل و نی جزء سازهای شناخته شده‌ی این بخش هستند.

در عید نوروز ترکمن‌های استان مسابقات گوناگونی برگزار می‎کنند که از بین آن‌ها می‎توان اسب‎دوانی، کشتی باچوخه و مراسم خروس‌جنگی را نام برد.

هر سال در روزهای عید سعید فطر، روز سیزدهم و چهاردهم فروردین ورزش چوخه انجام می‎شود که از آیین‎ها و ورزش‎های سنتی و بومی مردم این استان است.

 


پیوند های مرتبط

استان مازندران

استان مازندران

کشور

ایران

جمعیت

3,283,582

استان مازندران

31

 

مازندران با جلگه‌های سرسبز، کوهستان‌های پربرف، بیشه‌زارها و جنگل‌های هیرکانی در کنار سواحل زیبای دریای کاسپین (دریای خزر)، یکی از پرطرفدارترین استان‌های ایران برای گردشگری به شمار می‌رود.

تاریخچه

بررسی‌های باستان‌شناسی غارهای هوتو و کمربند بهشهر نشان می‌دهد که سکونت انسانی پیش از میلاد مسیح در این منطقه وجود داشته‌است. در کتیبه‌‌ی بیستون نیز از حدود جغرافیایی مازندران و گیلان با نام پتشواریش نام برده شده است.

این منطقه پیش از این «طبرستان» نامیده می‌شد و در قرن هفتم هجری قمری به مازندران تغییر نام داد.

جغرافیا

بلندترین کوه ایران، دماوند، در استان مازندران واقع شده است. این استان با استان‌های گلستان، سمنان و تهران همسایه است و از دریا به کشورهای ترکمنستان، قزاقستان، روسیه و آذربایجان راه دارد.

آب و هوا

آب‌و‌هوای کوهستانی و معتدل خزری بر مناطق مختلف مازندران حکم‌فرمایی می‌کند. شهرهای غربی استان که در همسایگی گیلان قرار دارند، بارندگی بیشتری را تجربه می‌کنند و تابستان‌هایی گرم و زمستان‌های نسبتا سردی دارند. قسمت‌های کوهستانی و ییلاقات تابستان‌هایی معتدل و زمستان‌هایی پربرف و بسیار سرد را می‌گذرانند.

شهرهای استان مازندران

استان مازندران پنجاه و هشت شهرستان دارد که در ادامه تعدادی از آن‌ها را مرور می‌کنیم.

ساری

ساری با قدمتی دیرین، محل تاج‌گذاری آقامحمدخان قاجار بوده است. گردشگرانی که به این شهر می‌روند میدان ساعت ساری را خواهند دید که در هر ساعت صدای زنگش به گوش می‌رسد.

اگر از شهر بیرون بزنید، جاذبه‌های طبیعی زیادی انتظار شما را می‌کشد. برای رسیدن به برخی جاذبه‌ها بیش از 2ساعت از ساری راه در پیش دارید. چشمه‌های پلکانی باداب‌سورت، سد سلیمان تنگه با امکان اسکی روی‌آب و قایق‌سواری، مجموعه‌ی تاریخی فرح‌آباد با آثاری متعلق به دوره‌ی صفوی (مسجد جامع، مدرسه و کاخ جهان‌نما که تنها ویرانه‌های از آن باقی مانده است)، دریاچه‌ی چورِت و میانشه، برج رِسکِت که در قرن پنج هجری ساخته شده است، برخی از جاذبه‌های اطراف ساری را تشکیل می‌دهند.

بابلسر

بابلسر شهری ساحلی است که در منطقه‌ای جلگه‌ای واقع شده است. این شهر توسط رودخانه‌ی بابُلرود به دو قسمت تقسیم می‌شود. روی رودخانه یک پل زیبای فلزی خودنمایی می‌کند که حاصل تلاش مهندسان آلمانی و ایرانی در دوره‌ی پهلوی اول است. در پیاده‌روهای بالای بابلرود، تصویر درختان صنوبر سر به فلک کشیده با شما ماندگار خواهد شد.

تماشای حیات وحش در پارک وحش بابلسر، قایقرانی در بابلرود و بالاخره قدم‌زدن در ساحل بابلسر برخی از تفریحات این شهر هستند.

رامسر

رامسر که نام قدیمش سخت‌سر بوده، غربی‌ترین شهر مازندران است و با رودسر استان گیلان همسایه است. عاملی که بر علاقه‌ی گردشگران به این شهر افزوده است، نزدیکی جنگل و دریاست.

رامسر را به دلیل وجود قله‌های مخروطی، مزرعه‌های چای، باغ‌های مرکبات، شالیزارهای زیبای برنج، آبشارها، مناطق ییلاقی، غارها و چشمه‌ها و بالاخره آب‌گرم‌های معدنی‌اش «عروس شهرهای شمال» می‌نامند.

از جاذبه‌های دیدنی اطراف این شهر، روستای زیبای جواهرده است که علاوه بر طبیعت بکرش، آثار باستانی همچون مسجد آدینه با پیشینه‌ای بیش از ۷ قرن و گورهای گبری را در خود جای داده است.

رامسر تله‌کابینی دارد که از کناره‌ی دریا آغاز می‌شود و به بلندی‌های جنگل می‌رسد.

بوستان صفارود، ییلاق گرسماسر، جنگل زیبای دالخانی با مه غلیظش و دهستان جنت‌رودبار که سرزمین گل‌گاوزبان است، دیگر دیدنی‌های این شهر زیبا هستند.

آمل

آمل اولین پایتخت علویان بوده است. این شهر بیشترین تعداد جاذبه‌های گردشگری استان را در بخش آثار باستانی و طبیعت‌گردی به خود اختصاص داده است. آمل در مرکز مازندران واقع شده است و شغل اصلی ساکنانش را کشاورزی تشکیل می‌دهد. مرکبات، سیب و برنج از مهم‌ترین محصولات آمل هستند.

پارک دهکده طلایی آمل، پل دروازه چشمه و پل معلق برخی دیدنی‌های شهر هستند.

بهشهر

در شرقی‌ترین نقطه‌ی مازندران شهری به نام بهشهر وجود دارد که پیشینه‌اش به دوران میانه‌سنگی می‌رسد.

باغ شاه، غار هوتو، خلیج زیبای میانکاله با درختچه‌های تمشک وحشی و درخت‌های انار، دریاچه عباس‌آباد، پارک جنگلی عباس‌آباد و چشمه عمارت از دیدنی‌هایی هستند که گردشگران هنگام سفر به این شهر از آن‌ها بازدید می‌کنند.

بابل

بابل، شهر بهارنارنج، شهری دانشگاهی است و دیدنی‌های طبیعی و تاریخی بسیاری دارد.

 کاخ و برج سلطنتی، کیجا تکیه، گنجینه، بنای درویش فخرالدین و پل محمدحسن خان از مکان‌های دیدنی داخل بابل هستند.

تنکابن

تنکابن، در غرب مازندران، شهریست که آن را با صدای مرغ‌های دریایی و خیابان‌هایی با درختان نارنج و پرتقال می‌شناسند. دیلم خاصه، فیض و شهسوار نام‌هایی بوده‌اند که این شهر تاکنون به خود دیده است.

غار آبی دانیال، دره‌ی سه‌هزار، جنگل دوهزار، چشمه‌ی آب‌گرم فَلَکدِه و پارک جنگلی چالدَره را در سفر به این شهر و اطراف آن نباید از دست داد.

چالوس

چالوس از معروف‌ترین شهرهای مازندران است و بخش زیادی از این شهرت را از جاده‌ی زیبایش می‌گیرد. این شهر را در قدیم به نام‌های سالوس یا شالوس می‌نامیدند.

جاده چالوس در تمام فصل‌های سال میزبان گردشگرانی است که ممکن است هوس خوردن آش داغ و تماشای زیبایی مسیر، آنها را به این‌جا کشانده باشد. اما خود شهر با جاذبه‌های طبیعی و تاریخی‌اش تابستان‌ها و بهارهای شلوغی دارد.

بسیاری از گردشگران چالوس را با پارک جنگلی نمک‌آبرود و تله‌کابین آن می‌شناسند. تله‌کابین که یکی از مهم‌ترین بخش‌های توریستی این شهر است، امکان صعود به قله‌ی زیبای مدو بن را فراهم می‌کند.

کلاردشت

کلاردشت یکی از معروف‌ترین ییلاقات شمال ایران است که در ۴۸ کیلومتری چالوس قرار گرفته است. در حالی‌که بسیاری از مردم این منطقه به زبان مازندرانی سخن می‌گویند، عده‌ای از ساکنان آن به زبان لَکی و کردی نیز حرف می‌زنند.

زیبایی رویایی جاده‌ی کلاردشت به عباس‌آباد را نمی‌توان از یاد برد. دهکده‌ی مازیچال و اقیانوس ابرهایش از دیگر مکان‌های دیدنی این منطقه است.

نوشهر

نوشهر با نام قدیمی تَجَن، روستایی بود که در زمان قاجار مورد توجه حکومت وقت قرار گرفت و در زمان پهلوی اول با احداث بندرگاه رونق زیادی پیدا کرد.

مردم این شهر زبان مازندارانی را با گویش کجوری حرف می‌زنند.

پارک چنگلی سی‌سنگان با درختان متنوع و انبوهی از شمشادها از قدیمی‌ترین پارک‌های ایران است.

نور

پارک جنگلی نور به آلاچیق‌های چوبی، رستوران و زمین ورزش مجهز است. خانه و آرامگاه نیما یوشیج نیز در روستای یوش –از روستاهای این شهرستان- قرار گرفته است. آب‌گرم لاویج، آبشار آب‌پری، غار کهو و روستای بَلَده و… را نیز نباید از یاد برد.

اقامت‌گاه‌ها

هتل بام سبز رامسر و کلبه‌های جنگلی آن در ارتفاعی حدود هفتصد متر بالاتر از دریا، هتل سالاردره ساری، هتل آپارتمان وستا تنکابن و هتل بزرگ مازندران در رامسر چند نمونه از هتل‌های استان هستند.

کلبه چوبی الیزه در بابل، اقامت‌گاه روستایی شورا در جنت‌ رودبار، خونه‌ی مادربزرگ در بهشهر، جنت رامسر، عاروس ویشه آمل، خونه‌ی مادرجون تنکابن و… از اقامت‌گاه‌های روستایی و بوم‌گردی هستند که گردشگران برای تجربه‌ی زندگی محلی به سراغ آن‌ها می‌روند.

غذاهای محلی

هر استانی غذاهای محلی خودش را دارد و این غذاها طعم‌های جدید و دلپذیری را به مسافران معرفی می‌کنند، مازندران هم از این قاعده مستثنی نیست و مجموعه‌ی گسترده‌ای از غذاهای خوش‌طعم را در مناطق مختلف خود جای داده است.

انار و رب انار نقش خاصی در غذاهای این استان ایفا می‌کنند.

مرغ ترش مازندارنی که با مرغ ترش گیلان متفاوت است و در تهیه‌ی آن از سبزیجات محلی و همچنین گردو استفاده می‌شود، آش کدو، کویی پلا یا کدو حلوایی و برنج که در میان مازندرانی‌ها طرفداران زیادی دارد، خورش سیر انار، بیج‌بیج که از ترکیب گوشت چرخ‌کرده، پیازداغ، سیب‌زمینی و گوجه‌فرنگی تهیه می‌شود، آلو مسما با آلوی مازندرانی، آغوز مسما، باقالا وابیج و کدوبره تعدادی از غذاهای محلی مازندران هستند.

رستوران‌ها

مازندران را با اکبرجوجه‌اش می‌شناسند. شعبه‌ی اصلی اکبرجوجه در گلوگاه قرار دارد و تقریبا در هر منطقه‌ای از مازندران می‌توان شعبه‌ای از آن را پیدا کرد و اطمینان داشت که کیفیت تمام شعبه‌ها یکیست.

رستوران قدیمی برادران و رستوران کشتی که به خاطر نوع پخت ماهی‌اش شهرت دارد در رامسر، رستوران آبادگران نرسیده به چالوس، مجتمع نارنجستان محمودآباد، مجتمع تفریحی میزبان در بابلسر با انواع غذاهای ایرانی و فرنگی، رستوران تمیشون در مسیر نوشهر به نور با فسنجان و مرغ و آلوی مشهورش، حسن‌رشتی نوشهر و کته‌های خوش‌طعم و بویش، برخی از رستوران‌های خوب مازندران هستند که تجربه‌ای متفاوت از سفر به مازندران را برای شما رقم خواهند زد.

صنایع دستی

وجود خاک رس باعث شده ساخت کوزه‌ها و ظرف‌های سفالی در مازندران رونق داشته باشد. گلیم‌بافی نیز از صنایع‌دستی قدیمی این استان است که معمولا با طرح‌های هندسی همراه است. جاجیم‌بافی با طرح‌های خشتی، پنجه‌ای، چهارگل و…، سوزن‌دوزی، نمدمالی، حصیربافی، شمد و ملحفه، منبت‌کاری، رنگرزی و چاپ سنتی، سرامیک سازی و… از دیگر صنایع دستی این استان سرسبز هستند.

سوغات

سوهان کنجدی یا پشت‌زیک از خوراکی‌های خوش‌مزه‌ی این استان است.

 آغوزنون، رشته‌به‌رشته که از ترکیب رشته، گردو، خاک قند، هل و روغن تهیه می‌شود و طرفداران زیادی دارد، قماق که در خانواده‌ی شیرینی‌ها قرار می‌گیرد ولی در پخت آن از شکر استفاده نمی‌شود، برنجک، کماج مخصوص مازندران، نان کوهی یا نان ییلاقی آمل، کلوچه و کوکی، آب‌دندون که بیشتر در آمل طبخ می‌شود، نان قتلمه که مخصوص ماه رمضان است، عسل، انواع مربا، ترشی و لواشک از سوغاتی‌های لذیذ استان مازندران هستند.

آداب و رسوم

جشن تیرگان آمل، جشن ورف‌چال، جشن کشتی لوچو برخی از رسوم شهرهای مختلف مازندران هستند.

در کندلوس مراسم نوروز آداب خاص خود را دارد؛ هنگام حلول سال نو –با استخاره- چند کودک یا نوجوان خانواده را به عنوان مج یا  خوش‌قدم انتخاب می‌کنند. پس از تحویل سال او با یک سینی که در آن قرآن، شیرینی، سبزه و یک ظرف آب قرار دارد -پیش از بقیه- وارد خانه می‌شود و آب را در گوشه‌ی اتاق‌ها می‌ریزد تا سال پربرکتی برای اهل خانه شروع شود.

 


پیوند های مرتبط

استان مرکزی

استان مرکزی

کشور

ایران

جمعیت

1,429,475

استان مرکزی

0

 

تاریخچه

ماد بزرگ، ایالت جبال یا عراق عجم سرزمینی است که در زمان‌های دور، استان مرکزی بخشی از آن بوده است. این استان به پایتخت صنعتی ایران مشهور است و سابقه‌اش به دوره‌ی مادها برمی‌گردد. ناگفته نماند که امیرکبیر زاده‌ی هَزاوه از روستاهای این استان است.

جغرافیا

استان مرکزی که همسایه‌ی تهران، البرز، قزوین، همدان، لرستان، قم و اصفهان است، بین دو رشته‌‌کوه البرز و زاگرس قرار گرفته و تنوع زیستی جذابی را در خود جای داده‌است.

آب‌و‌هوا

هم‌جواری با کوه و کویر باعث‌شده این استان آب‌و‌هوایی متنوع و متغیر داشته باشد؛ آب‌و‌هوای نیمه‌بیابانی در شهرهایی مانند ساوه، معتدل کوهستانی در مناطقی مانند اراک و سرد کوهستانی در شهرستان‌هایی مانند شازند.

بدون شک بهترین زمان سفر به این استان از فروردین آغاز می‌شود و تا مهرماه ادامه پیدا می‌کند.

شهرهای استان مرکزی

اراک

وجود کارخانه‌های متعدد ماشین‌سازی، پتروشیمی، آلومینیوم‌سازی، لوله‌سازی و قطعات ماشین این شهر را به شهری صنعتی تبدیل کرده است، با این وجود اراک با تاریخچه‌ای کهن و طبیعتی بکر، مقصد مناسبی برای گردشگران است.

حمام چهارفصل که در فهرست آثار ملی ثبت شده و اکنون به موزه‌ی باستان‌شناسی و مردم‌شناسی اراک تبدیل شده است، بازار سرپوشیده‌ی اراک که به خاطر معماری متقارن و هندسی‌اش مشهور است و مقبره‌ی شاه غریب از مکان‌ها و جاذبه‌های دیدنی‌ای هستند که در سفر به اراک نباید بازدید از آنها را از دست داد.

از دیگر مکان‌ها و جاذبه‌های دیدنی اراک می‌توان به مدرسه‌ی سپهداری اشاره کرد که بزرگ‌ترین گنبد آجری در بافت قدیمی شهر است و در دوره‌ی قاجار -به سبک معماری دوره‌ي صفویه- ساخته شده است.

برج شیشه یا ارگ حکومتی اراک، پارک جنگلی شهید باهنر، بقعه‌ي پیر مراد و بقعه‌ی هفتادودو تن و… دیگر مکان‌های دیدنی این شهر هستند.

شازَند

شازَند که همسایه‌ي لرستان و همدان است آب‌و‌هوایی کوهستانی دارد و چشمه‌های خروشان زیادی را در خود جای داده است. این شهر میزبان گردشگرانی است که برای دیدن چشمه‌ی سراب عباس‌آباد و چشمه‌ی کیخسرو و دیدنی‌های دیگر به این مکان می‌آیند.

محلات

محلات، به جز آتشکده‌ی آتشکوه که از دوران ساسانیان باقی مانده، سد باستانی نیم‌وَر و پل تاریخی باقرآباد را در خود جای داده که قدمت‌شان به دوران قاجار بازمی‌گردد. از دیگر جاذبه‌های پرطرفدار محلات، بوستان سرچشمه و چنارهای کهن‌سالش است. یکی از چنارهای این منطقه قدمتی دوهزارساله دارد.

محلات سرزمین آب‌گرم و مهد گل است.  چشمه‌های آب‌گرم که حدودا در ۱۵ کیلومتری این شهر قرار گرفته‌اند هر سال گردشگران زیادی را به این شهر می‌کشانند.

در دهکده‌ی گل و گیاهان زینتی این شهر که در فضایی به وسعت ۱۱۰ هکتار برپا شده است، می‌توان هر گلی را که  در محدوده‌ی خیال بگنجد دید، بویید و خرید.

ساوه

محصول اصلی شهر ساوه که قدمتش را به دوره‌ی ساسانی نسبت داده‌اند، انار و طالبی است. از محصولات جانبی وابسته به انار که در این شهر به‌وفور یافت می‌شود، می‌توان به رب انار و لواشک اشاره کرد.

چشمه بالِقلو، مسجد جامع ساوه، شهر زیرزمینی آوه، آبشار فصلی هندس و مسجد سرخ از دیدنی‌های این شهر هستند.

اقامت‌گاه‌ها

هتل امیرکبیر، هتل زاگرس و هتل پیام در اراک مکان‌های مناسبی برای اقامت گردشگران به حساب می‌آید. اقامت‌گاه‌های بوم‌گردی خانه نخجیر در نراق، میرزا تقی‌خان امیرکبیر در اراک (روستای هزاوه)، آتشکده‌ی کهن در محلات و شهبازان در شازند برخی از اقامت‌گاه‌های محلی این استان را تشکیل می‌دهند. مجتمع جهانگردی آب‌گرم محلات و هتل‌های استان را باید به این اقامت‌گاه‌ها اضافه کرد.

غذاهای محلی  استان

خورش فسنجانی که با کشک تهیه می‌شود، آش شیر، کباب ته‌تالی (تتالی) یا همان کباب‌تابه‌ای، آش خیار، آب‌گوشت دودار، آش ترخینه با شکمبه، گوشتابه‌ی اراک، شفته یا کوفته اراکی، کوفته تفرشی، آش گندینه، پتله پلو و… را نباید از دست داد.

رستوران‌ها

رستوران مکث، رستوران سنتی کوهستان، کوه نور، قزل‌پارک، هدهد صبا، ایزی‌دیزی، گلباران و کارن تنها چند رستوران از رستوران‌های بی‌شمار این استان‌ هستند.

صنایع دستی

فرش دستباف استان مرکزی، گلیم ساوه که سابقه‌اش به دوران صفویه برمی‌گردد، مسگری، رفوگری، رنگرزی، گیوه‌دوزی،کنده‌کاری و قلمزنی روی چوب، منبت‌کاری، معرق، خراطی و پیکرتراشی از صنایع دستی‌ایست در این استان طرفداران زیادی دارد.

سوغات

از میان سوغاتی‌های این استان –به‌جز صنایع دستی- نام نان فطیر و انار ساوه در رتبه‌ی اول قرار دارد. پس از آن نوبت به ترخینه می‌رسد که می‌توان آن را از شهرهای مختلف استان تهیه کرد.

گوش‌فیل اراک، فرش ساروق، جوزغند (شیرینی سنتی نراق)، انگور روستای هزاوه، گیوه‌ی سنجان، عسل مرغوب خمین و بالاخره گل‌های محلات بهترین سوغاتی‌هایی هستند که می‌توان از استان مرکزی به یادگار برد.

آداب و رسوم

مراسم زیادی در مناسبت‌های مختلف در شهرها و روستاهای استان مرکزی برگزار می‌شود که برخی از آن‌ها عبارتند از: مراسم اهواهو روستای خورخه، جشن کوسه‌ي ناقالدی و جشن اولین برف زمستان که در بیشتر شهرهای استان برگزار می‌شود، مراسم باران‌خواهی تفرش، مراسم نخل‌گردانی عاشورا در تفرش و بیل‌گردانی نیم‌ور.

مراسم بیل‌گردانی در دسته‌ی جشن‌های پهلوانی قرار می‌گیرد و زمانش به فصل زراعت در بهار برمی‌گردد. مردان نیم‌ور نهر بزرگ نیم‌ور را لایروبی می‌کنند و در پایان این فعالیت که حدودا یک ماه طول می‌کشد، پس از رسیدن آب نهر به اولین انشعاب، جشنی سنتی را که حال‌و‌هوایی پهلوانی دارد برگزار می‌کنند که در فهرست میراث معنوی ایران ثبت شده است.

 

برچسب‌ها

استان‌ها


پیوند های مرتبط

استان لرستان

استان لرستان

کشور

ایران

جمعیت

1,760,649

استان لرستان

25

 

لرستان سرزمین چشمه‌ها، سراب‌ها، تالاب‌های متعدد و آبشارهاست و در غرب ایران قرار گرفته است. از اهمیت تاریخی آن همین بس، که در موزه ملی ایران، تنها استانی است که یک بخش از چهار بخش موزه را به خود اختصاص داده است.

تاریخچه

یافته‌های باستان‌شناسی، استان لرستان را یکی از اولین سکونت‌گاه‌های انسان معرفی می‌کنند. مادها و پس از آن سکاها اولین اقوامی بودند که در این منطقه ساکن شدند.

مردم لرستان به گویش‌های مختلف لری –لری بختیاری، لری خرم‌آبادی و گویش مخصوص بروجرد- سخن می‌گویند. بخشی از استان هم به زبان لَکی حرف می‌زنند.

جغرافیا

سرزمین کوهستانی لرستان با استان‌های همدان و مرکزی از شمال، اصفهان از شرق، خوزستان از جنوب و کرمانشاه و ایلام از غرب همسایه است. مرز باریکی در جنوب شرقی نیز آن را به چهارمحال‌و‌بختیاری وصل می‌کند.

درختان نارون، بلوط، بادام و گردو در این استان بسیار دیده می‌شود. سراسر لرستان را رشته کوه زاگرس در بر گرفته است. اشترانکوه، گرین، قالی‌کوه، چهل‌نابالغان برخی از کوه‌های این استان را تشکیل می‌دهند.

لرستان که ۲۰درصد آب‌های کشور را در خود دارد، یکی از استان‌های پر آب کشور به شمار می‌رود.

آب و هوا

آب‌و‌هوای استان متغیر است و آن را چهارفصل می‌نامند. به عنوان مثال وقتی شمال لرستان برفیست، در جنوب آن هوایی بارانی و نه‌چندان سرد حکمفرمایی می‌کند. خرم‌آباد که مرکز این استان است آب‌و‌هوایی معتدل دارد، بهارش از اسفند آغاز می‌شود و تابستانی زودرس دارد که از اردیبهشت پدیدار می‌شود.

بهار و مخصوصا اردیبهشت از بهترین زمان‌های سفر به این منطقه است.

شهرهای استان لرستان

برخی از شهرهای مهم لرستان عبارتند از: خرم‌آباد، بروجرد، دورود، کوهدشت، الیگودرز، پلدختر و الشتر.

خرم‌آباد

خرم‌آباد شهری با تاریخی کهن است. این شهر در عصر ساسانی اهمیت بسیاری داشته است. روایت‌ها حاکی از آن است که خرم‌آباد در تمدن ایلامی به نام خایدالو شهرت داشته است و بعدها شاپور دوم ساسانی شهر شاپورخواست را روی خرابه‌های این شهر ساخته است.

خرم‌آباد شهر رنگ‌هاست؛ زنان جوان لر لباس‌ها و سربندهایی با رنگ‌های زنده می‌پوشند و سالمندان طرح‌های ساده و سربندهای سیاه و سفید را انتخاب می‌کنند. کت مخلمی‌ای که زنان روی لباس‌شان می‌پوشند و کُلَنجَه نام دارد، با یراق‌دوزی و نواردوزی تزئین شده است. لباس مردان ساده‌تر است و پیراهن‌شان اغلب از کرباس سفید است.

قلعه‌ی فلک‌افلاک، مناره‌ی آجری، گرداب سنگی، بام لرستان، پل شاپوری، پارک جنگلی مخمل‌کوه، دریاچه‌ي کیو، پارک جنگلی شورآب، سنگ‌نبشته‌ی خرم‌آباد، مقبره‌ی زید‌ابن علی، بقعه‌ی شجاع‌الدین خورشید و آبشارهای متعدد مانند آبشار نوژیان، آبشار سرکانه، آبشار افرینه، آبشار وارک، برخی از دیدنی‌هایی هستند که گردشگران را به این شهر می کشانند.

بروجرد

بروجرد دومین شهر پرجمعیت لرستان است. بروجرد هم مانند خرم‌آباد تاریخی کهن دارد. شهر زمستان‌هایی پربرف و تابستان‌هایی معتدل دارد. بروجرد شهری صعنتی و بزرگ‌ترین تولیدکننده‌ی ورشو در کشور است.

تپه‌ی قرق که یکی از کهن‌ترین آثار باستانی شهر است و بنا به برخی روایت‌ها پیشینه‌اش به عصر نوسنگی برمی‌گردد، منطقه‌ی گلدشت، مسجد جامع، مسجد سلطانی، امامزاده جعفر، خانه‌ی تاریخی کمال‌الدین طباطبایی که به موزه تبدیل شده است، خانه‌ي مصری، ارگ بروجرد، تپه‌ی چغا، پل قلعه‌ي حاتم، بوستان فدک، باغ پرندگان و روستای کرکی خان برخی از دیدنی‌های این شهر قدیمی را تشکیل می‌دهند.

دورود

دورود در شرق استان لرستان، معادن سنگ زیادی را در خود جای داده است. راه‌آهن سراسری کشور از این شهرستان بسیار زیبا عبور می‌کند و همین مسئله گردشگران زیادی را به این منطقه جذب می‌کند. دامپروری، کشاورزی و صنایع و کارخانه‌ها از وسایل امرار معاش ساکنان این شهر هستند.

آبشار بیشه، آبشار وقت ساعت، دریاچه‌ی گهر، تفرجگاه باباهور، رود سزار، آبشار دره‌ی اسپر، دشت لاله‌های واژگون رزستان دورود، کوه پریز، کوه قارون، تالاب ازگن، غار منو و غار مرده از دیدنی‌های جذاب این شهر هستند.

کوهدشت

نقاشی‌های دوازده‌هزارساله‌ی غار میرملاس و نقش‌های غار هومیان و دیگر آثار کشف‌شده در این منطقه، قدمت کوهدشت را به سالیان بسیار دور نسبت می‌دهند. در نوشته‌های حمدالله مستوفی از این شهر به نام کوزشت یاد شده است. کشاورزی و دامداری شغل اصلی مردم کوهدشت است.

شهر حدود ۳۳۰ اثر تاریخی ثبت‌شده‌ی ملی دارد؛ معبد سرخ دم لری، معبد سرخ دم لکی، قلعه‌ی زاغه، قلعه‌ی کوهزاد، قلعه‌ی چنگری، نقش‌های صخره‌ای هومیان و میرملاس و غار بتخانه برخی از این آثار هستند.

منطقه‌ی جنگلی بلوران، دره‌ي سرطرحان، منطقه‌ی سد هاله و تنگه‌ی شیرز ار مکان‌های دیدنی طبیعی کوهدشت به حساب می‌آیند.

الیگودرز

الیگودرز با آب‌و‌هوایی سرد و کوهستانی در شرق استان قرار گرفته است. براساس یک روایت نام این شهرستان از ترکیب آل و گودرز به وجود آمده است؛ خاندان گودرز. در این روایت پیشینه‌ی مردم الیگودرز، به گودرز پهلوان شاهنامه می‌رسد.

الیگودرز به شهر لاله‌های واژگون و آبشار مشهور است. برخی از دیدنی‌های شهر عبارتند از: آبشار آب سفید، آبشار چکان، دشت لاله‌های واژگون، دریاچه‌ی شط تمی، قالی‌کوه، شیرهای سنگی، آبشار و دره‌ی چکان و کوه تمندر.

پل دختر

این شهرستان در جنوب استان واقع شده است و نامش را از پل باستانی و محکمی می‌گیرد که در زمان ساسانیان بناشده است.

غار کلماکره، تالاب‌های متعدد، پل دختر، پل گاومیشان، مقبره‌ی حیات‌الغیب، غار کوگان، جنگل‌های بلوط و رودخانه‌ی کشکان تنها برخی از دیدنی‌های شهر هستند.

اقامت‌گاه‌ها

هتل رنگین‌کمان و هتل عطر در خرم‌آباد، هتل زاگرس و هتل امیرکبیر در بروجرد، هتل آسمان الیگودرز، هتل ایران‌زمین شهرستان دورود و هتل آزادی کوهدشت برخی از هتل‌های این استان را تشکیل می‌دهند.

اقامت‌گاه‌های بوم‌گردی گلچهران در بروجرد، اقامت‌گاه بوم‌گردی شهید رجایی در کیلومتر ۴۵ آزادراه پل زال و در مسیر خرم‌آباد به اندیمشک و اقامت‌گاه بومگردی ریتون سام الیگودرز مناسب تمام کسانیست که می‌خواهند در سفرشان  به این استان، حال‌و‌هوایی محلی را تجربه کنند.

غذاهای محلی

لرستان سرزمین کباب است، وجود دام‌های بسیار در این منطقه باعث‌شده گوشت به غذای اصلی ساکنان آن تبدیل شود. آن‌طور که می‌گویند کباب مشهور این استان در بروجرد یافت می‌شود و پس از آن نوبت به خرم‌آباد و دورود می‌رسد.

آش ترخینه، خوئک و جگروَز، چزنک رغو که نوعی نان روغنیست که از نان فطیر و روغن حیوانی به نام رغو تهیه می‌شود، آش کلونک الیگودرز، آش شله ماش دورود، آش گوشت خرم‌آباد، شامی کوو، خورش کلیه ترش یا قلیه ترش، سغدو، دلمه‌ی برگ مو بروجرد، آش پرشکه، آبگوشت دوگوله دودار، پرتله که آشی مخصوص مراسم مذهبیست، گوله‌ریزه یا همان خوراک گوشت قلقلی و بالاخره خورش سیب درختی را در سفر به این استان باید چشید و طعمش را به‌خاطر سپرد.

بستنی سنتی بروجرد هم از آن خوراکی‌هاییست که نباید از دست داد!

رستوران‌ها

کبابی رضایی، رستوران پدرسالار و جوجه کباب سنتی حاج شفیع برای خوردن کباب و جوجه‌کباب در بروجرد مکان‌های مناسبی هستند.

رستوران قدیمی شمشاد در خرم‌آباد ماهیچه‌های خوش‌طعمی سرو می‌کند. رستوران‌های زعفران طلایی و رنگین‌کمان هم از رستوران‌هایی هستند که گردشگران به سراغ‌شان می‌روند.

سفره‌خانه‌های آلاچیق در خرم‌آباد، فیل‌وفنجان در بروجرد و شقایق در الیگودرز مناسب افرادیست که می‌خواهند به سفره‌خانه بروند.

صنایع دستی

صنایع دستی استان لرستان در سه گروه عشایری، روستانی و شهری قرار می‌گیرند. در این میان تولیدات عشایری بیشتر به مصرف خانواده می‌رسد و کم‌تر به بیرون عرضه می‌شود. با این‌حال صنایع دستی عشایری عبارتند از: قالی و گلیم، سیاه‌چادر، هور و هور اسبو.

رنگرزی، جاجیم‌بافی و قالی و گلیم هم از صنایع دستی روستایی هستند.

نمدمالی، ورشوسازی، قلم‌زنی و خراطی از دیگر صنایع دستی این استان هستند.

سوغات

عسل، روغن حیوانی دلفان، نان ساجی و شیرینی آردی خرم‌آباد، نان شیرمال و حلوا ارده‌ی بروجرد، کلوچه‌ و سمنوی بروجرد، برساق، کاک و انواع حلوا تعدادی از سوغاتی‌های خوش‌طعم لرستان هستند.

آداب و رسوم

از موسیقی و رقص زیبای لری که بگذریم به آداب و رسومی می‌رسیم که در مکان‌های مختلف استان دیده می‌شوند.

خانه‌تکانی یا در گویش لری گردیله، در این استان آداب و رسوم خود را داشته است. در قدیم مردم از روز اول اسفند با کاسه‌ای آب، چراغ و یک جلد قرآن به استقبال خانه‌تکانی می‌رفتند.

نوروزخانی هم در زمانی که هنوز خبری از رادیو و تلویزیون نبود در این استان باب بوده است؛ افراد باسواد سوار بر اسب در روستاها و شهرها می‌گذشند و آمدن نوروز را با خواندن اشعاری نوید می‌دادند.

الفه و برات، چهل‌منبر روز تاسوعا -از آیین‌های محرم و آیین شب یلدا از دیگر رسوم قدیمی این استان هستند.

مذهب مردم لرستان شيعه جعفري است و گروهي نيز كه به اهل حق معروفند و داراي اعتقادات و آداب و رسوم مخصوص به خود مي‌باشند در شهرهاي نورآباد و كوهدشت زندگي مي‌كنند.
گويش مردم لرستان بيشتر لري،‌ لري بختياري و لكي است. لكها بيشتر در نورآباد، الشتر، كوهدشت و بخش چغلوندي بسر برده و لرها در بالاگريوه و كوهدشت و اطراف خرم‌آباد و لرهاي بختياري در اليگودرز، ازنا و دورود سكونت دارند.

 


پیوند های مرتبط

استان کردستان

استان کردستان

کشور

ایران

جمعیت

1,603,011

استان کردستان

20

 

کاوش در میراث غنی فرهنگی و زیبایی طبیعی

کردستان یکی از استان‌های ایران است که با وجود آب و هوای سردش، مردمانش دلی گرم دارند و میزبانی‌شان زبانزد است. معنای لغوی کلمه “کردستان” به معنای سرزمین کُردیان است و برای اولین بار در دوران سلجوقیان به طور رسمی به کار رفته است. پایتخت و بزرگ‌ترین شهر این استان سنندج است که شهری با تاریخ و فرهنگ غنی است.

 

 تاریخچه استان

پیشینه‌ی سرزمین کردستان به زمان مادها برمی‌گردد. در سال ۱۳۳۷ این استان به شکلی که امروز می‌شناسیم –با شهرهای سنندج، قروه، گروس و سقز- تشکیل شد و اکنون پس از آخرین تقسیمات کشوری دارای ده شهرستان است؛ بانه، بیجار، سقز، سنندج، قروه، مریوان، دیواندره، کامیاران، سروآباد، دهگلان.

 

جغرافیا

استان کردستان در کوهستان‌های زاگرس واقع شده است. این استان دارای مساحتی برابر با حدود ۲۹،۱۳۷ کیلومتر مربع است و از جنوب با استان‌های کرمانشاه و لرستان، از شرق با استان کرمانشاه، از شمال با استان آذربایجان غربی و از غرب با عراق هم‌مرز است.

کردستان سرسبز از شمال به استان‌های آذربایجان غربی و زنجان، از شرق به همدان و بخشی از زنجان، از جنوب به کرمانشاه و از غرب به عراق می‌رسد و مردمش به زبان کردی سخن می‌گویند، ناگفته نماند که در بخش‌هایی از این استان مردم به زبان آذری نیز حرف می‌زنند.

کردستان جنگل‌های زیادی دارد که بیشترشان در اطراف بانه و مریوان پراکنده شده‌اند. این جنگل‌ها انواع بلوط و درختان دیگر را در خود جای داده‌اند.

 

آب و هوا

استان کردستان به دلیل واقع شدن در منطقه‌ای کوهستانی و تحت تأثیر آب و هوای مدیترانه‌ای، در بهار و تابستان آب‌و‌هوایی خنک و معتدل دارد؛ بارندگی فصل بهار و بارش برف سنگین زمستانی به دلیل همین توده‌های هوای گرم و مرطوب مدیترانه‌ای است.

فصل‌های بهار و تابستان با میانگین دمای ۲۲ تا ۲۵ درجه‌ی سانتی‌گراد زمان مناسبی برای سفر به شهرهای این استان است. با این‌حال دوستداران طبیعت برفی همیشه می‌توانند در زمستان به شهرهای کردستان سفر کنند.

 

شهرهای استان کردستان:

شهرهای استان کردستان دارای تاریخ و فرهنگ غنی، جشن‌ها، صنایع دستی متنوع و جاذبه‌های دیدنی متعددی هستند. ، شهرهای این استان با طبیعت بکر و جاذبه‌های دیدنی و فرهنگ محلی خاص خود، مقصدهای منحصربه‌فردی برای گردشگران هستند. برخی از این شهرها عبارتند از:

سنندج

شهر سنندج مرکز استان کردستان و در میان رشته‌کوه‌های زاگرس و کوه آبیدر قرار گرفته است. شهر آب‌و‌هوایی سرد و تقریبا خشک دارد. قدمت آن را به پیش از میلاد مسیح نسبت می‌دهند. در زمان صفویه دژی در سنندج بنا شد و آبادانی از همان زمان در این منطقه آغاز و در زمان قاجار به اوج خود رسید. براساس نوشته‌های تاریخی نام شهر هم از همان دژ زمان صفویه یعنی «سنه‌دژ» برگرفته شده است.

وجود مسجدهای بی‌شمار در شهر باعث شده سنندج به شهر مساجد یا مناره‌ها مشهور شود.

برخی از جاذبه‌های دیدنی سنندج عبارتند از: مسجد جامع سنندج، مجموعه پارک تفریحی آبیدر، بازار سنندج، خانه‌ی کرد یا عمارت آصف، چهارباغ و عمارت خسروآباد، عمارت وکیل، عمارت مشیردیوان، حمام خان، امامزاده هاجر خاتون، امامزاده پیر عمر و دشت دهگلان.

 

بانه

بانه در غرب کردستان سرزمین جنگل‌های بلوط است و البته جز آن درخت‌های گردو، گلابی وحشی، زالرالک و مازو را می‌توان دید. نام شهر از «بان» کردی به معنای بام گرفته شده که به ارتفاعات و موقعیت بانه اشاره می‌کند. بانه را به دلیل بازارهای مرزی‌اش می‌شناسند اما این شهر مکان‌های دیدنی زیادی نیز دارد؛ دشت‌ها و جنگل‌ها، غار سنگی حسین کوهکن که مردی با همین نام آن را ساخته است، غار شوی، کوه آربابا، پارک‌های کوهستانی دوکانان و پیرمراد، روستای هفتاش، روستای شوی، روستای مامال، روستای سبدلو، روستای نژو، روستای نجنه علیا و انواع مراکز خرید و پاساژها و… بسیاری مکان‌ها و جاذبه‌های دیگر را می‌توان در سفر به این شهر بازدید کرد.

 

مریوان

این شهر که در مسیر تیسفون به تخت‌سلیمان قرار داشته است، در زمان اشکانیان و ساسانیان مرکز توجه بسیار بوده و امروزه هم یکی از شهرهای مهم استان کردستان است. در مورد اسم این شهر روایت‌های مختلفی وجود دارد از جمله این که مریوان زمانی محل تولید محصولات جنگلی مانند کتیرا و گز درختی بوده و مردمانی از اهل مرو برای تجارت و خرید این محصولات به منطقه می‌آمده‌اند و بعد در همین جا ساکن شده‌اند و نام‌ مرویان روی این شهر گذاشته شده و به مرور زمان تغییر کرده است. برخی نیز می‌گویند وجود مرغابی‌های دریاچه‌ی زریوار باعث شده شهر را مراویان یا جای مرغابی بخوانند. مراوی در زبان کردی به مرغابی گفته می‌شود.

برخی جاذبه‌های دیدنی شهر عبارتند از: دریاچه‌ی زریوار که بزرگ‌ترین دریاچه‌ی آب شیرین کشور است، مجتمع پارک ساحلی زریوار، دشت بیلو، بازارچه‌ی مرزی مریوان، منطقه‌ی تفریحی قمچیان، روستای کانی‌سانان، قلعه‌ی ایمام یا قلعه‌ی مریوان، پل تاریخی گاران، کوه چهل‌چشمه، تفرجگاه ملاقوبی، حنگل‌های مریوان، اورامانات تخت، روستای درکی، کوه کانی چرمه، کوه سناسره، کوه میانه، کوه پیازه، سنگ‌نوشته‌ی اورامانات، کوه تخت و اماکن مذهبی و…

 

سقز

نام سقز -که در شمال کردستان واقع شده است- از قوم سکاها برگرفته شده که در زمان مادها زندگی می‌کردند.

غار کرفتو، مسجد شیخ مظهر، تکیه بابا شیخ، شهر بازی پاپتوس، آرامگاه حاج حکیم نیلوفری، رودخانه‌ي سقز، دریاچه‌ی سد شهید کاظمی، مسجد شیخ حسن مولانا، قرآن تاریخی شیخ حسن مولانا، مسجد دومناره، حمام حاج صالح، قلعه‌ی باستانی زیویه، بازار مرزی بسطام، روستای تاریخی ترجان، منطقه‌ی حفاظت‌شده‌ی عبدالرزاق برخی از مهم‌ترین دیدنی‌های شهر هستند که گردشگران را به سقز دعوت می‌کنند.

پیست اسکی سقز هم برای کسانی که سفرهای زمستانی و برفی را ترجیح می‌دهند، مکان تفریحی مناسبی است.

 

بیجار

قدمت بیجار به پیش از میلاد مسیح برمی‌گردد و همسایگی با زنجان و آذربایجان غربی باعث شده بیشتر مردم بیجار به زبان ترکی سخن بگویند. شهر یکی از مراکز تولید گندم کشور است و به آن انبار غله باختر نیز می‌گویند.

رود سیروان، دشت بیجار، برج آجری اوشقون بابا، چشمه آب تلخ، قلعه قمچقای، منطقه‌ی حفاظت‌شده‌ی بیجار، برجی ینگی ارخ، برج اوچ گنبدخان، پل گل قشلاق، پل صلوات‌آباد، پل قجور، امامزاده عقیل، تپه سراب گرگین، تپه چغا، تپه قلعه، تپه قبا سرخ، مسجد خسروآباد گروس، قلعه قدیمی، قلعه بانو، امامزاده حمزه عرب، مقبره‌ی صاحبه خاتون، مقبره سید مسیب سید شکر، حمام یاسوکند، امامزاده خضر، چال تپه، چهارباغ گروس، بازار سنتی بیجار، پیست اسکی نسار و روستاهای کوچک و بزرگ بسیار این منطقه، از عوامل شهرت این شهر هستند.

دیدنی‌های کردستان کم نیست؛ چشمه‌ی باباگرگر، منطقه‌ی حفاظت‌شده‌ی بدر و پریشان، پل فرهادآباد، آبشار سنگین‌آباد، غار و صخره‌های تاریخی فرهادتاش، دریاچه‌ی سراب کوثر، تپه‌های باستانی، مسجد دارالاحسان، دشت قروه، کوه پنجه‌علی، کوه حسین‌بک، حمام قصلان در قروه، روستای پالنگان کامیاران، دشت کامیاران، دشت امیرآباد و چشمه‌ی آب معدنی گواز کامیاران،  آبشار گویله در مسیر مریوان به سقز، کوه آوالان، رود سیروان و بسیاری تپه‌ها، کوه‌ها و اماکن مذهبی در این استان هستند که می‌توانند به مذاق گردشگران مختلف خوش بیایند.

 

اقامت‌گاه‌ها

در استان کردستان، هتل‌ها و مهمانسراهای جهانگردی به عنوان مکان‌های مناسبی برای اقامت مسافران و گردشگران وجود دارند. همچنین اقامتگاه‌های بوم‌گردی نیز محبوبیت زیادی در این استان دارند. برخی از اقامتگاه‌ها و رستوران‌های معروف در استان کردستان عبارتند از:

  • اقامت‌گاه بوم‌گردی واران روستای گلین
  • اقامت‌گاه بوم‌گردی تیشک در روستای دولاب
  • اقامت‌گاه بوم‌گردی ژین
  • اقامت‌گاه بوم‌گردی میرزا سعید اوباتو در دیواندره
  • اقامت‌گاه بوم‌گردی نشینگه بنار در مریوان

مکان‌های مناسبی برای تجربه‌ی زندگی روستایی و بهره‌مندی از فضای سنتی کردستان به شمار می‌روند.

 

مکان‌های گردشگری

با توجه به اینکه استان کردستان دارای مکان‌های تاریخی فراوانی است، پیشنهادات بسیاری برای گردشگری وجود دارد. در زیر، برخی از مهم‌ترین مکان‌های تاریخی در استان کردستان را برای شما لیست کرده‌ایم:

.۱ دهکده پالانگان

دره‌های زیبای کردستان می‌تواند میزبان گردشگران علاقه‌مند به تاریخ باشد. دهکده پالانگان یکی از مقاصد مهم در این زمینه است. این دهکده به خاطر معماری پله‌ای خود معروف است، جایی که هر خانه به عنوان سقف خانه زیرین خود عمل می‌کند. این سبک معماری منحصربه‌فرد، پالانگان را در فهرست موقعیت اولیه میراث جهانی یونسکو قرار داده است.

۲. مسجد جامع قروه

مسجد جامع قروه، نشانگر تاریخی مهم در استان کردستان است. این مسجد در دوره سلجوقیان ساخته شده است و ویژگی‌های معماری شگرف، کارهای سفال آن، و تزئینات زیبا با حکاکی هنری خود را به نمایش می‌گذارد. این ساختمان، شاهکاری از تاریخ اسلامی این منطقه است.

۳. قلعه سلماس

قلعه سلماس، یکی از قدیمی‌ترین قلعه‌های ایران است که در استان کردستان واقع شده است. این قلعه در دوره ساسانیان ساخته شده است و در دوره اسلامی به مرکزی برای برگزاری جلسات سیاسی تبدیل شد.

۴. مجموعه تاریخی و فرهنگی سنندج

مجموعه تاریخی و فرهنگی سنندج، یکی از جاذبه‌های تاریخی این شهر است. این مجموعه شامل موزه ملی کردستان، کتابخانه عمومی، محوطه‌ی سنتی و باغ شهری است.

۵. قلعه روزبهان

قلعه روزبهان، یکی از مکان‌های تاریخی مهم در استان کردستان است که در نزدیکی شهرستان بیجار واقع شده است. این قلعه در دوره صفویه ساخته شده است و در دوره قاجاریه نیز بهبودیافته است.

این تنها چند نمونه از مکان‌های تاریخی در استان کردستان هستند. با توجه به تنوع فراوان مکان‌های دیدنی در این استان، پیشنهاد می‌شود قبل از سفر، اطلاعات بیشتری درباره‌ی این مکان‌ها و سایر مکان‌های تاریخی در استان کردستان جمع‌آوری کنید و برنامه‌ریزی دقیقی برای بازدید از آن‌ها داشته باشید. در ضمن، قبل از سفر حتماً به شرایط جوی و شرایط راه‌های ارتباطی در منطقه توجه کنید.

 

غذاهای محلی

درباره‌ی غذاهای محلی استان کردستان، برخی از غذاهای خوشمزه شامل شلکینه، قایرمه، خورش ریواس، خورش تره‌کردی، آش پرپوله، برونشین، آش سه‌نگه سیر، آش دانه‌کولانه، که‌لانه، آش عدس بلغور، آش دوغ کردی، آش دوغین، آش هالاو و ساوار می‌باشند.

غلاف‌های نخود هم که روی چرخ دستی فروخته می‌شوند از تنقلات خوش‌مزه‌ی بانه و برخی مناطق دیگر هستند.

 

رستوران‌ها

همچنین می‌توانید در رستوران‌های معروفی مانند رستوران صدف و زیتون در سقز، رستوران مروارید، رستوران جهان‌نما و رستوران و سفره‌خانه‌ی آبیدر در سنندج از غذاهای محلی لذیذ لذت ببرید.

دکه‌های زیادی در بانه و شهرهای دیگر سیب‌زمینی و تخم‌مرغ تنوری می‌فروشند. فروشندگان آن را با سبزی‌خوردن لای نان تافتون می‌پیچند و مناسب گردشگرانی است که به دنبال تجربه طعم واقعی غذاهای محلی هستند.

 

صنایع دستی

صنایع دستی در استان کردستان شامل قالی‌بافی در شهرهای بیجار، بوکان، سنندج و افشار است. علاوه بر آن، فعالیت‌هایی مانند گلیم‌بافی سنه، نازک‌کاری روی چوب، ساخت کلاش (گیوه) و ساخت ابزار و آلات موسیقی نیز در این استان انجام می‌شود.

 

سوغات

سوغات‌های محلی استان کردستان شامل مواردی مانند نان شیرمال بیجار، کماج و حلوا سوهانی بیجار، تخمه بوداده سقز، شیرینی‌های سنتی مثل بادام سوخته، شیرینی کنجدی گزانگبین و شکری، برساق، سقز، عسل و روغن طبیعی، نان برنجی، کاک، باسلوق، خشکبار و مویز می‌باشند. این موارد را می‌توان از شهرها و مناطق مختلف استان کردستان تهیه کرد.

 

آداب و رسوم

استان کردستان محل زندگی یک فرهنگ کردی پویا است که قرن‌هاست که در حال شکوفایی است. مردم کرد به خاطر سنت‌های غنی، موسیقی، رقص و فولکلور منحصربه‌فرد خود شناخته می‌شوند. در هنگام بررسی منطقه، شما فرصت خواهید داشت تا لباس‌های سنتی کردی را ببینید، غذاهای اصیل کردی را تجربه کنید و با مردم مهمان‌نواز و دوست‌دار این منطقه که فرهنگ و تاریخشان را با افتخار حفظ می‌کنند، در تعامل باشید.

رقص کردی به عنوان ویژگی مهم این استان شناخته می‌شود. علاوه بر آن، مراسم‌هایی مانند میرنوروزی، کوسه‌گردی و میرمیرین (امیربهادری) در گذشته در کردستان انجام می‌شدند. مراسم سمنوپزان نیز هنوز هم در برخی روستاها برگزار می‌شود. مراسم پیر شالیار که قدمتی هزارساله دارد، هر سال در اورامان‌تخت برگزار می‌شود و در این مراسم قربانی گاو و گوسفند صورت می‌پذیرد و غذای نذری پخش می‌شود. آرامگاه پیر شالیار نیز در این منطقه قرار دارد و این مراسم به مناسبت سالگرد عروسی پیر شالیار انجام می‌شود.

 

پرسش و پاسخ های متداول:

بهترین زمان برای سفر به استان کردستان چه زمانی است؟

ج: بهترین زمان برای بازدید از استان کردستان در بهار (آوریل تا ژوئن) و اواخر تابستان (سپتامبر تا اوکتوبر) است. هوا در این فصول ملایم است و آسمان صاف، بنابراین برای گردشگری، رفتن به طبیعت و کاوش مناسب است.

چه مسیرهای برای سفر به استان کردستان وجود دارد؟

ج: استان کردستان از طریق شبکه‌های جاده‌ای، هوایی و راه‌آهن به خوبی متصل است. فرودگاه سنندج، فرودگاه این استان است که پروازهای داخلی از شهرهای مختلف در آن تردد می‌کند. علاوه بر این، می‌توانید با اتوبوس یا قطار از شهرهای بزرگ ایران به استان کردستان برسید.

 


پیوند های مرتبط

استان کهگیلویه و بویراحمد

استان کهگیلویه و بویراحمد

کشور

ایران

جمعیت

713,052

استان کهگیلویه و بویراحمد

71

 

کهگیلویه و بویراحمد یکی از استان‌های جنوب غربی ایران است که به داشتن جاذبه‌های طبیعی بکر و خیره‌کننده، رودهای پرآب و مردمان مهمان‌نواز شهرت دارد.

تاریخچه

سرزمینی که کهگیلویه و بویراحمد کنونی در آن واقع شده است، پیشینه‌ای دیرین دارد اما شکل‌گیری این استان با تقسیمات کنونی کشوری به کم‌تر از پنجاه سال پیش بازمی‌گردد.

ایل بویراحمد که از ساکنان اصلی این استان هستند، در دوره قاجاریه قدرت فراوانی به دست آوردند و تا مدت‌ها با جنگ‌های داخلی و قومی به تحکیم قدرت پرداختند. در زمان پهلوی اول و دوم بخش‌هایی از این استان به استان فارس و بخش‌هایی به استان خوزستان تعلق داشت تا این‌که از سال۱۳۴۲خورشیدی به بعد این منطقه به فرمانداری کل ارتقا و نام کهگیلویه‌ و بویراحمد به ان اختصاص یافت و سر انجام در خرداد ماه ۱۳۵۵به یک استان مستقل تبدیل شد.

نام این استان را برگرفته از نام یکی از مظاهر طبیعی آن؛ یعنی کوه جیلو یا گیلو و نام یکی از اقوام ساکن در این ناحیه یعنی ایل بویراحمد می‌دانند.

جغرافیا

استان کهگیلویه و بویراحمد از شمال با استان چهار محال و بختیاری، از جنوب با استان‌های فارس و بوشهر، از شرق با استان‌های اصفهان و فارس و از غرب با استان خوزستان همسایه است.

  این استان اقلیمی کوهستانی و مرتفع دارد که کوه‌های زاگرس با رشته‌های موازی، ‌سراسر شمال و شرق و کوه‌های خائیز، نیل، سیاه و سفید جنوب شرقی آن را در بر گرفته‌اند. دنا که از بلندترین قله‌های زاگرس جنوبی به شمار می‌رود در این استان قرار گرفته است. رودخانه‌های مارون، بِشار، زُهره، خِرسان و نازمکان از این استان عبور می‌کنند.

آب‌وهوا

وضعیت خاص بارندگی و پراکندگی ارتفاعات، این استان را به دو منظقه‌ی سردسیر و گرمسیر با آب‌وهوایی متفاوت تقسیم کرده است.

ناحیه گرمسیری که در جنوب و غرب استان و در همسایگی خوزستان قرار گرفته است، آب و هوایی گرم و نیمه خشک دارد. بارندگی در این بخش نسبتاً کم است و سرما و یخبندان در آن به ندرت اتفاق می‌افتد. این قسمت از استان کهگیلویه و بویراحمد پوشیده از درختان پسته کوهی یا به قول بومی‌ها «بنه» است.

 ناحیه سردسیری‌ در شمال و شرق استان و در مجاورت استان‌های فارس، اصفهان و چهارمحال و بختیاری واقع شده است. این قسمت از استان که در واقع جنوبی‌ترین بخش زاگرس مرطوب است با جنگل‌های وسیع و زیبای بلوط و پسته کوهی پوشیده شده و سرچشمه‌ی رودهای بزرگ و پرآبی مانند کارون و مارون است. فصل یخبندان منطقه در بعضی نقاط از شهریور آغاز می‌شود و تا اواخر اسفند ادامه می‌یابد.

کهگیلویه وبویراحمد با وجود وسعت نه چندان پهناور، تنوع آب‌وهوایی زیادی دارد؛ یعنی  در حالی که در فصل سرد زمستان بخش سردسیری پوشیده از برف است، در بخش‌های گرمسیری انواع میوه‌ها و سبزیجات تابستانی کشت می‌شود.

شهرهای استان کهگیلویه و بویراحمد

تا سال ۱۳۷۵ این استان تنها شامل۳ شهرستان به نام‌های بویراحمد، کهگیلویه و گچساران بود. اما در تقسیمات جدید کشوری این استان به هفت شهرستان و ۱۶ بخش تقسیم شده که شامل ۱۶ شهر و بیش از ۱۷۰۰ روستاست.

بویراحمد با بخش مرکزی یاسوج

یاسوج که در بخش سردسیری استان قرار گرفته است، مرکز استان کهگیلویه و بویراحمد است و ساکنان آن را لرهای ایل بویراحمد تشکیل می‌دهند. طبیعت زیبا و وحشی و آثار تاریخی فراوان از دیدنی‌های این شهر است. ارتفاعات برف‌گیر این شهرستان در زمستان‌ها مقصد گردشگران و دوست‌داران ورزش‌های زمستانی‌ و آبشارها و رودهای خروشان آن مهم‌ترین جاذبه برای گردشگران در فصل تابستان است.

دشت‌های پوشیده از لاله‌های واژگون خودرو هم از جاذبه‌هایی است که در پایان بهار گردشگران را به این منطقه می‌کشاند.

آبشارهای تنگ تامرادی، یاسوج و مارگون و پیست اسکی کاکان در این شهرستان  قرار گرفته است.

پارک ساحلی رود بِشار، تنگه مِهریان، پارک کوهستان یاسوج، دریاچه کوه گل و دره المون از دیگر دیدنی‌های طبیعی یاسوج و اطراف آن است. موزه‌ی باستان‌شناسی این شهر که آثار بازیافته از کاوش‌های باستان‌شناسی منطقه را در خود جای داده، پر است از اشیاء باستانی که از پیشینه‌ی دیرین این منطقه حکایت می‌کنند.

کهگیلویه با بخش مرکزی دهدشت

دهدشت شهری با جاذبه‌های طبیعی و تاریخی بسیار است و در بخش گرمسیری استان قرار دارد. بافت تاریخی دهدشت، به‌جا مانده از دوره‌ی صفویه، در سال ۱۳۶۴ به عنوان یک اثر ملی ثبت شده است.

گچساران با بخش مرکزی دوگنبدان

دوگنبدان در جنوب‌غربی استان و در منطقه گرمسیری آن واقع شده است. بیشتر مردم این شهر به زبان‌های لری و ترکی قشقایی صحبت می‌کنند و پیش از سال ۱۳۵۵ جزئی از استان خوزستان بوده است. دومین میدان نفتی کشور، منابع گازی متعدد و منابع آبی واقع در این شهر، آن را به «شهر آب و آتش» مشهور کرده است.

قلعه دژسلیمان، پل‌های باستانی خیرآباد، پل ِپریم یا پِرین، روستای تاریخی خیرآباد که شامل آب انبار، آتشکده، قلعه و چهار طاقی خیرآباد است، بقایای آتشکده دوگور دوپا، تپه تل دهو با نزدیک به ۵ هزار سال قدمت، گنبد لیشتَر و قلعه شامبراکان از جمله اماکن تاریخی دوگنبدان است.

دنا با بخش مرکزی سی‌سخت

دنا در بخش سردسیری استان و در مجاورت استان‌های اصفهان و چهارمحال و بختیاری قرار گرفته است. قله‌ی مرتفع دنا و آبشار زیبای سی‌سخت از جاذبه‌هاییست که هر سال تعداد بی‌شماری از دوست‌داران طبیعت و ورزش‌های کوهستانی را به این منطقه می‌کشاند.

بَهمَئی با بخش مرکزی لیکَک

بیشتر مردم این شهرستان در روستاها سکونت دارند و تنها بخش شهری آن همان لیکَک است. بَهمَئی مرکز جنگل‌های بلوط استان است و مناطق دیدنی بسیاری همچون تنگ سولَک، تنگ ماغر، دریاچه بَرم اَلوان، رودخانه تلخ و دریاچه سد مارون را در خود جای داده است که دیدن آنها هر گردشگر خوش‌ذوقی را به وجد می‌آورد.

چُرام

شهر چُرام مرکز مراتع و چمنزارهای استان و نام چرام نیز برگرفته از همین ویژگی طبیعی منطقه است. چشمه بِلقِیس، قلعه تاریخی چرام، مناطق پوشیده از درختان بادام و پسته‌ی کوهی، کِیکُم و زبان‌گنجشک و دشت‌هایی پوشیده از گیاهان خودرو که اغلب مصارف دارویی و خوراکی دارند، از دیدنی‌هاییست که توجه گردشگران این منطقه را به خود جلب می کند.

باشت

شلالدون، سرابیز، کلگه امیشخی، رودخانه شاه بهرام، بایه خون، آبدهگاه، پشت کوه و ماهور باشت از مناطق دیدنی شهر باشت و اطراف آن است. همچنین یکی از کهنسال‌ترین موجودات زنده‌ی روی زمین درخت سرو کهنسالیست که در روستای لار از توابع این شهر قرار گرفته است. سن این درخت به بیش از ۲۷۰۰ سال و ارتفاع آن به بیش از ۴۰ متر می‌رسد.

لَندِه

کوه‌های سفید و سیاه که از ارتفاعات مشهور منطقه‌ و زیستگاه گونه‌های حیات‌وحش هم‌چون خرس قهوه‌ای، پلنگ، گراز، سنجاب ایرانی و کل و بز است، در اطراف این شهر قرار دارند. طبیعت زیبا و بکر «موگرمون»، رودخانه مارون، و صحرای آبلش از دیدنی‌های این شهر است.

اقامت‌گاه‌ها

هتل‌های ارم، سیمرغ، پاسارگاد، پارسیان آزادی و اقامت‌گاه جهانگردی یاسوج از اقامت‌گاه‌های شناخته شده در این استان هستند.

غذاهای محلی

یکی از ویژگی‌های غذاهای محلی این استان استفاده از لبنیات و غلات در غذاها و سرشار بودن آنها از طعم‌های دل‌انگیز طبیعی است. شله ماسی، شله شیری (شیربرنج)، شله ماشَکی، شله بادامی، کله‌جوش، آش کارده، پلو محلی با قارچ و لیزک، آب‌گوشت محلی، دمپخت، گوشت قورمه، آش دنگو، نان بلوط و نان برکو از غذاهای محلی استان است.

رستوران‌ها

رستوران گل، رستوران ونوس، رستوران باجناق‌ها، رستوران شاندیز، رستوران مبین، پیتزاسرای شهر، رستوران ۲۲ بهمن، رستوران شیبانی، رستوران بهار و شاطر عباس از رستوران‌های این استان هستند که بیشتر آنها در شهر یاسوج قرار گرفته‌اند. تعداد رستوران‌های این استان به دلیل بافت روستایی و کوچک بودن شهرها چندان زیاد نیست.

صنایع دستی

صنایع دستی استان کهگیلویه و بویراحمد نیز متناسب با جغرافیا، بافت جمعیتی، پوشش جانوری و گیاهی آن صنایع دستی ایلیاتی و روستایی است. جاجیم، گلیم گچمه و گلیم مشته، نمد، گیوه بافی، پارچه‌های سوزن‌دوزی شده و چادربافی از صنایع دستی این استان است.

سوغات

وجود دشت‌های وسیع، کوه‌های مرتفع و تپه‌ماهورها، استان کهگیلویه و بویراحمد را به  مجموعه‌ای بی‎‌نظیر از گیاهان معطر خوراکی و دارویی تبدیل کرده است. گردو، عسل، کشمش، کشک، گز عسلوک، انواع آلوچه‌ها و میوه‌های خشک شده، پونه، کنگر و آویشن از مهم‌ترین سوغاتی‌های این استان است.

آداب و رسوم

اهالی کهگیلویه و بویراحمد مراسم سال نو یا همان نوروز را بسیار مفصل به جا می‌آورند. چند شب مانده به تحویل سال هم در مراسمی با نام خیرات نیمه برات، نوعی حلوا از شیر و برنج و سیاه‌دانه درست و میان همسایگان توزیع می‌کنند.

در کنار آداب و سنن ویژه برای خواستگاری و عروسی، سوگواری‌ها و آیین‌های مذهبی نیز در این استان با آداب خاص برگزار می‌شوند. عروسی‌ها پر است از دستمال‌بازی و ترکه‌بازی که مراسم را به جشنواره‌های رنگ و شادی بدل می‌کنند. همچنین سوگواری‌ها سرشار از شیون و اندوه و آداب نمادینی است که حکایت از سوخته‌دلی صاحبان عزا دارد.

از میان آداب و رسوم متنوعی که در این استان به چشم می‌خورد می‌توان به چاله گرم‌کنون یا تهیه‌ و خوردن خوش‌مزه‌ترین غذای محلی اشاره کرد که یک روز مانده به پایان سال انجام می‌شود و اهالی آن را به نشانه‌ی گرم کردن تنور زندگی و استقبال از خیر و برکت در سال جدید انجام می‌دهند.

 


پیوند های مرتبط

استان خوزستان

استان خوزستان

کشور

ایران

جمعیت

4,710,509

استان خوزستان

36

 

استان خوزستان جاذبه‌های گردشگری متنوعی دارد، از روستاهای برف‌گیر تا ساحل گرم؛ و از آبشار و دشت تا خانه‌های تاریخی.
تاریخچه
پیشینه‌ی زندگی بشر در استان خوزستان به ۲۷۰۰ سال پیش از میلاد مسیح و دوره تمدن ایلام می‌رسد. آثار مهمی از دوره‌ی ایلامی و هخامنشی در این محدوده بر جا مانده که نشان‌دهنده‌ی قدمت این منطقه است. این استان جنوبی منابع نفت و گاز فراوانی نیز دارد.
جغرافیا
خوزستان از شمال به لرستان و ایلام می‌رسد و از شرق به چهارمحال و بختیاری و کهگیلویه و بویراحمد. همسایه‌ی جنوبی آن استان بوشهر است و عراق در غرب این‌ محدوده واقع شده است. خوزستان در شمال کوه‌های برف‌گیر دارد و از جنوب به آب‌های خلیج‌فارس می‌رسد.
شهرهای مهم استان خوزستان عبارتند از اهواز که مرکز استان است، آبادان، خرمشهر، دزفول،‌ شوشتر، مسجدسلیمان، ایذه، اندیمشک، بهبان، رامهرمز، بندر امام خمینی، ماهشهر، شوش، شادگان، امیدیه، لالی، هفتکل، مینوشهر، اروندکنار، هویزه و باغ‌ملک.
خوزستان به دو منطقه‌ی جلگه‌ای و کوهستانی تقسیم می‌شود. بزرگ‌ترین روخانه‌ی ایران یعنی کارون در این استان جاریست. رودخانه دز، رود جراحی، رود کرخه و رود زُهره هندیجان در این محدوده قرار گرفته‌اند.
آب‌وهوا
تعدادی از شهرهای استان خوزستان آب‌وهوای نیمه‌بیابانی دارند و بعضی دیگر استپ گرم. اوایل پاییز تا اواخر فروردین زمان مناسبی برای سفر به این استان به‌نظر می‌رسد. در تعطیلات نوروز نیز شهرهای این استان میزبان تعداد زیادی مهمان نوروزی هستند.

شهرها و دیدنی‌های استان خوزستان
اهواز
اهواز مرکز استان خوزستان است و قدمت آن به دوره‌ی تمدن ایلام می‌رسد، یعنی زمانی که نامش اکسین بود. بیشتر مسافرانی که به اهواز سفر می‌کنند، زمان زیادی را کنار کارون و پل‌های آن می‌گذرانند. در پارک ساحلی که در امتداد کارون ساخته شده،‌ امکان پیاده‌روی و پیک‌نیک فراهم است. ساحل کارون، پل سیاه، پل کابلی با آبشار رنگین‌کمانی معروفش و رستوران‌های کنار ساحل تفریح‌گاه مردم هستند. پل طبیعت و پل سفید نیز برای پیاده‌روی انتخاب خوبی هستند.
سرای معین‌التجار، خانه ماپار، ساختمان دانشگاه سه‌گوش، آرامگاه لهستانی‌ها، هتل قو، آرامگاه علی ابن مهزیار، بازار قدیم کاوه، فلافل‌فروشی‌های لشکر‌آباد و ساعت مرمرین واقع در فلکه ساعت از جمله مکان‌هایی هستند که در سفر به اهواز می‌توان دید. پارک لاله، پارک ساحلی کارون، پارک جزیزه و پارک‌های شهروند و گمبوعه از پارک‌های خوب اهواز هستند. بازارهای قدیمی خیابان امام خمینی، کیانپارس و کوی زیتون برای خرید پیشنهاد می‌شوند.
شوش
شوش از کهن‌ترین شهرهای دنیاست که هم‌اکنون با داشتن آثار تاریخی ارزشمند و محوطه‌ی باستانی، گردشگران زیادی را به‌سوی خود می‌کشاند. زیگورات چغازنبیل از تمدن ایلامی به‌‌جا مانده است. قلعه تاریخی شوش یا آکروپل در کنار بقایای کاخ آپادانا آرامگاه دانیال نبی، موزه‌ی شوش، ‌موزه‌ی هفت‌تپه، رودخانه و ایوان کرخه، پارک ملی کرخه، رودخانه شاوور و تالاب بامدژ از دیدنی‌های دیگر آن است. محوطه باستانی شوش و زیگورات چغازنبیل از آثار ثبت شده ایران در لیست یونسکو هستند.
دزفول
دزفول با نام قدیم دژپل قدمتی چند هزار ساله دارد. خاک حاصلخیز و آب‌وهوای خوش دزفول و البته پرتقالش مشهور است.
رودخانه‌ی دز و تفریحگاه‌های کنار آن مانند پارک ساحلی رعنا و علی‌کله میان گردشگران معروف هستند. پل ۱۷۰۰ ساله‌ی دزفول، حمام کُرناسیون که به موزه‌ی مردم‌شناسی تبدیل شده،‌ خانه تیزنو، خانه سوزنگر، خانه قلمبر، بازار کهنه، مسجد جامع دزفول، ساباط صفار، مسجد و حمام میاندره، مسجد لب خندق، آسیاب‌های آبی، موزه آب، آرامگاه یعقوب لیث صفاری، تپه‌های باستانی چغامیش، پارک ملی دز، پارک جنگلی لادن، پارک جنگلی میلاد و لاله در فهرست جاذبه‌های گردشگری دزفول جای دارند.
جاذبه‌های طبیعی دزفول میان طبیعت‌گردها معروف هستند که از آن جمله می‌توان به آبشار شوی، بیشه‌ی عباس‌آباد، سالن کوه، دریاچه شهیون، قلعه شاداب، کول خرسون، چال کندی، دریاچه سد دز،‌ دره توبیرون، دریاچه میانه، آبشار شقایق و روستاهای پامنار، شهیون و نورآباد اشاره کرد. آستانه سبزقبا، بقعه محمد بن جعفر طیار، بقعه امام‌زاده رودبند و آرامگاه حِزقیل نبی در شمار جاذبه‌های مذهبی ذزفول هستند.
آبادان
آبادان اولین‌های زیادی را پشت سر گذاشته است. اولین اتوبوس درون‌شهری، اولین سینمای روباز و اولین تاکسی‌تلفنی که نمونه‌هایی از داشته‌های این شهر مدرن بوده‌اند. با پشت سر گذاشتن روزگار جنگ، اکنون بار دیگر زندگی در آن جریان دارد.
یکی از جاذبه‌های معروف آبادان بازارهای پررونق آن هستند؛ ازجمله بازار امیری، بازار مرکزی، بازار کویتی‌ها، کنز‌المال، بازار ته‌لنجی‌ها و بازار ماهی‌فروشان.
مسجد رنگونی‌ها، آرامگاه ارامنه، موزه آبادان، آرامگاه سید عباس و کلیسای سورت گاراپت از جاذبه‌های دیگر آبادان هستند.
شوشتر
شهر آسیاب‌‌های آبی که در گذشته مرکز استان خوزستان بوده است. شوشتر به داشتن اثر جهانی سازه‌های آبی و آبشارهایش مشهور است و هر ساله گردشگران زیادی را جذب خود می‌کند. اما جاذبه‌های دیگری هم دارد؛ همچون خانه امین زاده، خانه مرعشی، قلعه سلاسل،‌ مجموعه تاریخی مستوفی، مسجد جامع شوشتر، برج کلاه‌فرنگی، پل بند لشکر، پل شادروان یا بند قیصر، بند میزان و خانه گازر.
باغمَلِک
باغمَلِک در شرق استان واقع شده و در مقایسه با شهرهای ساحلی، هوای متعادل و سردی دارد. روستای مال‌آقا در باغملک و متعلق به دهستان قلعه‌تل، از جاذبه‌های کوهستانی و خنک استان محسوب می‌شود. بهترین زمان سفر به مال‌آقا، بهار و تابستان است.
ایذه
پیشینه‌ی تاریخی ایذه به تمدن ایلامی می‌رسد. نام قدیمش مالِمیر بوده و زمانی پایتخت حکومت اتابکان به‌شماره می‌رفته است.
اشکفت سلمان که چهار نقش‌برجسته و کتیبه دارد،‌ آبشار شیوند،‌ نقش‌برجسته‌های تنگ بتا در ارتفاعات کوه دلا در شهرستان اندیکا،‌ روستای تفریحی زراس، دشت سوسن در نزدیکی ایذه که دارای شیرسنگی و تپه‌‌ی باستانیست، و روستای بلوط‌بلند متعلق به دِهدِز از دیدنی‌های ایذه هستند.
لالی
لالی در شمال مسجدسلیمان قرار گرفته و تا سال ۱۳۶۸ روستا به‌شمار می‌رفته است. غار آهکی پبده در نزدیکی لالی و آبشارهای آرپناه در شمال آن از جذابیت‌های این شهرستان به‌شمار می‌روند.
خرمشهر
خرمشهر زخم‌های زیادی از دوران جنگ بر تن دارد، اما رودخانه‌اش هنوز می‌خروشد و نخلستان‌هایش سبزند. در این شهر اروندرود و کارون به هم می‌رسند.
در خرمشهر می‌توان ساحل رودخانه، موزه جنگ، پل قدیم، پل جدید یا پل جهان آرا،‌ پارک ساحلی، مسجد جامع خرمشهر، یادمان شهدای شلمچه، کشتی زمان جنگ اروند صغیر، مضیف سنتی حاج‌ عبدالله،‌ بازار ماهی‌فروشان و نخلستان‌های جزیره مینو را دید.
بهبهان
جایی که در قدیم اَرجان نامیده می‌شد، اکنون بهبهان خوانده می‌شود. در این شهر آثاری از هزاره‌ی دوم پیش از میلاد مسیح کشف شده که قدمت آن‌‌را نشان می‌دهد.
نرگس‌زارهای زیبای بهبهان معروف‌ترین جذابیت توریستی آن به‌شمار می‌رود، اما در این شهر و اطراف آن دیدنی‌های دیگری هم وجود دارد. بقایای پل دوره‌ی ساسانی به نام بکان،‌ موزه مردم‌شناسی و باستان‌شناسی بهبهان، تنگ تکاب و پلاژ تفریحی مارون از این جمله‌اند.
مسجد سلیمان
نام قدیم مسجد سلیمان پارسوماش بوده و قدمت آن به تمدن ایلام باز می‌گردد. شهری که اولین چاه‌نفت خاورمیانه را در دل خود داشته، هم‌اکنون به داشتن جاذبه‌های طبیعی مشهور است. دیدنی‌هایی مانند جزیره تفریحی کوشک در پشت سد شهید عباسپور، آتشکده یا معبد جاویدا که سرمسجد هم خوانده می‌شود، معبد هخامنشی بردنشانده،‌ تپه باستانی کلگه‌زری،‌ آبشار نگین در روستای نگین،‌ چشمه آب گوگرد دشت گلگیر و پارک جنگلی تمبی.
رامهرمز
رامهرمز در شرق خوزستان قرار گرفته و رودخانه‌ی جراحی از کنارش می‌گذرد. باغ و عمارت صمیمی، چشمه‌های قیر ماماتین و تَشکوه یا کوه آتشین در روستای ماماتین،‌ موزه مردم‌شناسی، ‌قلعه ساسانی دا و دختر،‌ آبشار آب‌محک، آبشار توف‌نوران، آبشار سرگچ حوالی روستای دشت دنا، منطقه حفاظت‌شده دیمه، روستای گردشگری سرچشمه، سد جره،‌ دژ گلی، دشت شیر و دشت گل زرد برخی از دیدنی‌های رامهرمز هستند.
اندیمشک
در شمال استان شهر اندیمشک واقع شده که نامش هندی مشک بوده است. در اندیمشک می‌توان از منطقه‌ گردشگری منگره با چشمه و باغ‌های آن، سد دز و پلاژ دز، ‌قلعه رزه، سد کرخه و پل باستانی صیحه یا آباره عباس خان بازدید کرد.
هندیجان
بندر هندیجان که  در قدیم بندر مهرویان نامیده می‌شد، هم ذخیره‌ی نفت دارد و هم رودخانه‌ای که از آن انواع ماهی و میگو صید می‌شود.
دیدنی‌های بندر هندیجان با شامل ساحل رود زهره، بقایای شهر باستانی آسک، اسکله صیادی و تفریحی، بازار ماهی‌فروشان، روستای دهنو و ساحل سریم است.
ماهشهر
بندر ماهشهر در جنوب استان واقع شده است و دو بخش دارد، ماهشهر قدیم و ناحیه صنعتی. خور موسی، زیارتگاه شاهزاده حمزه،‌ نخلستان جراحی، جزیره بونه،‌ خور غزاله، خور مجیدیه، خور سه مایلی،‌ خور سیف و خور تیمور از دیدنی‌های بندر ماهشهر به‌حساب می‌آیند.
در استان خوزستان جاذبه‌های طبیعت‌گردی دیگری هم وجود دارد ازجمله تالاب شادگان، بند بهمن و آبشار نمک‌آبی در روستای دشت بزرگ، دشت عقیلی گتوند،‌ تالاب هویزه، اروندکنار آبادان،‌ دشت شیمبار در نزدیکی مسجد سلیمان و تالاب هورالعظیم در دشت آزادگان.
اقامت‌گاه‌ها
در اهواز و دیگر شهرهای استان خوزستان از هتل‌های لوکس تا ارزان پیدا می‌شود. در کنار این هتل‌ها چند سالی است که اقامت‌گاه‌های بومگردی با حال‌وهوای سنتی پذیرای مهمانان هستند؛ مانند اقامت‌گاه بومگردی الیما و اقامت‌گاه قلعه سرد در ایذه، مضیف دیراوی در روستای روئس مینوشهر، اقامت‌گاه لامردون در گتوند، اقامت‌گاه ابوعلی ‌واقع در روستای خماط هفت‌تپه. هتل‌های سنتی عمارت افضل و سرابی در شوشتر نیز زبانزد هستند.‌
غذاهای محلی
غذاهای دریایی در آشپزخانه‌های خوزستان حضور همیشگی دارند. با وجود ماهی و میگوی تازه، قلیه ماهی، قلیه میگو، ماهی صبور کبابی با حشو پرطرفدار است. همچنین امگشت، نان چربی، مفطح، خورش بامیه، گنجشک کبابی، سار کبابی، رنگینک، آش قلقل، دال عدس،‌ سمبوسه، فلافل، پاکوره، کُبه، آب باقلا و آش توله از غذاهای محلی استان خوزستان به‌شمار می‌روند.
رستوران‌ها
در اهواز رستوران‌های ریوِرساید، کنجد، کبابی امید، کباب‌سرا، کافه رستوران بازیل، رستوران خرم، رستوران خانه ماپار و کبابی مهمان غذاهای ایرانی و فرنگی ارائه می‌کنند. رستوران ایتالیایی سزار، شامباما، پیتزا ورس و فست‌فود میزبان از گزینه‌های دیگر هستند. برای امتحان کردن فلافل باید به خیابان انوشه در لشکرآباد، فلافلی پت و مت یا خیابان ۷ شرقی در کیانپارس سر بزنید.
گردشگران در شهر شوشتر می‌توانند به رستوران خانه مستوفی، دیزی فیروزه، رستوران باغشا یا سفره خانه لشکر بروند.
مسافرانی که به دزفول سفر می‌کنند، رستوران‌های دلنوازان، علی کله، شُوادون، ترنج، باغ فلاحت، زیگورات و دز را مدنظر قرار می‌دهند.
در مینوشهر مضیف حاج عبدالله زبانزد محلی‌ها و مهمان‌هاست. رستوران‌های ۱۵خرداد، آکواریوم و ایلیا در خرمشهر معروف هستند. رستوران پاکستانی و خانه کنتاکی در آبادان رستوران نخل طلایی و رستوران بیستون در ماهشهر از جمله رستوران‌های معروف استان محسوب می‌شوند.
صنایع دستی
گبه، انواع محصولات حصیری، میناکاری روی زیورآلات طلا، نقره و قلم‌زنی، گلیم‌بافی، کپوبافی، لباس محلی، معرق، بوریابافی، تراش سنگ و قالی محلی از صنایع دستی این استان به‌حساب می‌آیند.
سوغات
گردشگرانی که به استان خوزستان سفر می‌کنند، سوغات خوراکی متنوعی پیدا می‌کنند، مانند خرما، رطب، خارک، ماهی جنوب تازه و میگو، شیره خرما و ارده، انواع حلوا همچون حلوا ارده، حلوا کنجدی، انواع کلوچه سنتی ازجمله کلوچه نمکی و خرمایی و نیز ادویه‌ی هفت رنگ.
محصولات حصیربافی مانند ظرف و زیرانداز، کپو، لباس محلی، طلای میناکاری، خراطی، قلم نی، گبه، گلیم و لباس محلی ازجمله سوغات استان خوزستان هستند.
آداب و رسوم
در این استان شب یلدا جایگاه ویژه‌ای دارد. در این شب مردم منتظر می‌ماندند قارون افسانه‌ای در لباس هیزم‌شکن‌ها به خانه‌ها سر بزند و هیزم بیاورد. مراسم شاهنامه‌خوانی در روزهایی مانند نوروز و شب یلدا به‌ویژه میان بختیاری‌ها مرسوم بوده و همچنان پابرجاست.
قهوه‌خوری یکی دیگر از آداب و رسوم استان خوزستان است که میان عرب‌ها رونق داشته و دارد. مهمان در این سرزمین بسیار عزیز است. میزبان قهوه را در ظرفی به‌نام دله دم می‌کند و در فنجان‌های خاص قهوه‌خوری برای مهمانان می‌ریزد. این قهوه طعم خاصی دارد.
جایگاه عید فطر میان عرب‌ها گرامی است. صبحانه‌ی عید فطر می‌تواند فرنی یا هلیم باشد. سپس دیدوبازدید آغاز می‌شود و با آجیل و شیرینی از مهمان‌ها پذیرایی می‌کنند.

 


پیوند های مرتبط

ورود یا ثبت نام برای ورود شماره همراه خود را وارد کنید
ثبت نام در سایت به منزله پذیرش قوانین و مقررات سایت میباشد مشاهده قوانین سایت