شهر اردبیل در جنوب غربی دریای خزر، در میان دشتی وسیع در دامنه کوه سبلان، که از زیباترین قله های جهان و دامنه آن از دیدنی ترین کوهپایه های آسیا به شمار می رود، و رشته کوههای تالش که در امتداد سلسله جبال البرز هستند قرار دارد. ارتفاع آن از سطح دریا 1350 متر و در 40 کیلومتری مرز ایران و جمهوری آذربایجان قرار دارد. اردبیل یک شهر کوهستانی و دارای آب وهوای سردسیر و بهار و تابستان معتدل و خنک است.
شهرستان اردبیل دارای سه بخش«مرکزی»، «ثمرین» و«هیر»، دو شهر و ده دهستان است.
نام شهر اردبيل نخستينبار در لوحههاي گلي سومريان در 5 هزار سال پيش در شهر نيپورباستاني به عنوان شهري كوهستاني و بصورت اراتا آورده شده است و ساكنين اوليه اين شهر اقوام اراتتايي باستان بودهاند.اين شهر به نامهاي دارالارشاد، دارالملك، دارلعفران، دارالامان و شهر مقدس (به علت وجود مدفن اجداد صفوي) ملقب بوده است و در دورههاي مختلف مركز ايالت آذربايجان بوده و به علت قرار داشتن در مسير جاده ابريشم از رونق اقتصادي بسياري برخوردار بوده است.اين شهر در 30 كيلومتري مرز ايران و جمهوري آذربايجان قرار دارد
این شهر به لحاظ ویژگی های زمین شناختی یکی از مهم ترین کانون های آب معدنی و آب گرم و چشمه هایی با خاصیت درمانی است که وجود آن ها این شهر را به یکی از مقصدهای گردشگری تبدیل کرده و منبع اقتصادی مناسبی در اختیار مردم گذاشته است. هم چنین این شهر به عنوان اولین شهر مجهز لوله کشی آب شرب شناخته شده است.
شهر اردبیل نقش سیاسی، صنعتی ، تجاری، تاریخی و طبیعی عمده ای در استان دارد. اقتصاد اغلب مردم روستاهای این شهر بر پایه کشاورزی و دامپروری است و عشایر این منطقه نقش مهمی در تامین فرآورده های دامی و صنایع دستی استان دارند.
آبوهواي شهرستان اردبيل در بهار و تابستان معتدل خنك و مطبوع است. رودههاي مهم اردبيل قرهسو، باليقلوچاي (رودخانه ماهيدار) قوريچاي، ننه كرانچاي، تركچاي، گلمغان و هيرچاي ميباشد.محصولات كشاورزي و دامي: عسل، گندم، جو، سيبزميني، تخم چغندرقند، محصولات علوفهاي، لبنيات، ميوههاي درختي، حبوبات و دانههاي روغني
صنايعدستي: گليم، جاجيم، شال، ورني، مسند، سفالگري، صنايع چوب مانند معرق، منبت و خراطي، مصنوعات چرمي و قاليبافي (قاليچه قوباي اردبيل بسيار معروف است)
سوغاتيهاي اردبيل: سرشير، كره، عسل، حلواي سياه، آبنبات، شيرينيهاي محلي و تخمه آفتابگردان.
غذاهاي محلي: آش دوغ، پيچاق قيمه، كوفته، لونگي، خشيل، هرا، قويماق، تورشي قورمه، ساجايچي، سبزيقورمه، سوغانسو، اوماجآشي، يارماآشي، بوزباش، قاتيقخوروشي، تاسكابابي، چيغيرتما، ساري حالوا، تر حالوا، زنجبيل حالواسي، قيساوا، قيقائاق و…
این شهر دارای حداقل تنوع قومیتی است، به طوری که در سطح استان به جز ترک ها فقط سه قوم دیگر به نام های تات، طالش و کرد سکونت دارند. ترکی آذری زبان عموم مردم این شهر و مذهب اکثر مردم اردبیل شیعه است.
شیراز از شهرهای بزرگ ایران است و در بخش مرکزی استان فارس و در ارتفاع 1486 متری از سطح دریا قرار دارد. این شهر در منطقه کوهستانی زاگرس، که از لحاظ سوق الجیشی و حفظ شهر اهمیت ویژه ای دارد، واقع شده و آب و هوای آن معتدل است.
شهرستان شیراز دارای سه بخش«ارژن»، «زرقان» و «مرکزی»، شش شهر و دوازده دهستان است..
نام شیراز در کتیبه های هخامنشی تخت جمشید آورده شده است. این شهر به عنوان یکی از مهم ترین مراکز گردشگری و توریستی ایران شناخته می شود. شیراز ششمین شهر پرجمعیت ایران، پایتخت فرهنگی ایران، دومین شهر ادبی جهان و سومین شهر مذهبی ایران به واسطه وجود حرم اهل بیت (ع) است. این شهر به عنوان شهر شعر، شراب و گل شناخته شده است. هم چنین این شهر آرامگاه شاعرانی هم چون حافظ و سعدی را در خود جای داده و به سبب جاذبه های تاریخی، فرهنگی، مذهبی و طبیعی فراوان بخش مهمی از تاریخ تمدن کهن و بزرگ ایران را دربرگرفته و همواره گردشگران زیادی را به سوی خود فرا می خواند.
ساختار اجتماعی و اقتصادی این شهر به واسطه مرکزیت نسبی آن در منطقه زاگرس جنوبی و واقع بودن در یک منطقه به نسبت حاصلخیز به محلی برای مبادلات محلی کالا بین کشاورزان، یکجانشینان و عشایران هم چون عشایر ایل قشقایی تبدیل شده است. همچنین این شهر در مسیر راه های تجاری به بنادر جنوب ایران مانند بوشهر بوده که البته این نقش با احداث شبکه راه آهن به بنادر دیگر ایران کم رنگ شده است. مرکزیت ادارای و نظامی این شهر نیز باعث رونق آن شده است. وجود صنایع و کارخانجات مهم و متعدد، کشاورزی و صنایع دستی نفیس همواره بخش مهمی از اقتصاد شیراز و حومه آن را تشکیل می دهد.
مردم شیراز به زبان فارسی با لهجه شیرازی سخن می گویند و بیشتر آنان دارای مذهب شیعه هستند.
شهر جهانی صنایع دستی
سال ثبت 1398
شهر زیبای شیراز ملقب به شهر شعر، و شهر نارنج و ترنج، در بهمن 1398پس از بررسیهای شورای جهانی صنایعدستی به فهرست یونسکو برای شهرهای جهانی صنایعدستی افزوده شد. پایتخت باصفای استان فارس یکی از کلان شهرهای ایران است که بهواسطۀ تعدد جاذبههای تاریخی، فرهنگی، ادبی، مذهبی و طبیعی سالهاست به یکی از پربازدیدترین و محبوبترین مقاصد گردشگری بدل شده است. نخستین شواهد تاریخی در خصوص این شهر از اهمیت و مرکزیت آن در دوران ساسانی خبر میدهند.و پس از آن، در دورههای مختلف اسلامی شاهد تداوم این حضور برجسته در منابع ادبی و تاریخی هستیم. جای شگفتی نیست که نام شیراز در تاریخ همواره با مفاهیم هنر، فرهنگ و صلح و صفا قرین بوده است. همین صفات شیراز را به یکی از معدود شهرهایی بدل کرد که هم از تهاجم و قتل عام مغولان در امان ماند و هم از یورش تیمور لنگ. دوران زندیه با گزینش شیراز بهعنوان پایتخت و برپایی مجموعههای عظیم فرهنگی با حمایت حکمرانی عادل و محبوب، بر شکوه و جلال این شهر افزود. مجموعۀ وکیل از مهمترین مجموعه بناهای عمومی زندیه در این شهر است که امروزه میتوانیم در بازار آن نشانی از انواع صنایعدستیهای شیراز بگیریم. آثار صنایعدستی این شهر به حدی متنوع است که نمیتوان آن را شهری تکرشتهای در این حوزه معرفی کرد و تولید محصولات صنایعدستی در تمامی این رشتههای با رعایت شاخصههای کیفیت، اصالت، پیشینۀ تاریخی، مرغوبیت، نوآوری و خلاقیت نشان از عنایت خاص هنرمندان و صنعتگران این خطه از ایران زمین به هنرهای دستی و پیوند عمیق تولیدات دستساز در این منطقه با حیات فردی و اجتماعی مردمان خونگرم آن دارد. تولیدات چوبی از جمله خاتمسازی، که شاید بیش از تمامی هنرها در شیراز مشهور است، معرقکاری، منبتکاری چوب، صنایعدستی سفالی و سرامیکی، از جمله سفالگری، کاشی معرق، کاشی هفترنگ، هنرهای فلزی از جمله نقرهکاری و قلمزنی، دستبافتههایی چون گلیم و گبه، حصیر و بوریا، در کنار شیشهگری سنتی با پیشینۀ وسیع تاریخی، نمدمالی، گچبری، گیوهبافی و نیز نگارگری که از دیربار نام این شهر را در میان مکاتب نقاشی ایران برجسته کرد، شیراز را در کنار سه شهر و روستای دیگر در ایران شایستۀ حضور در فهرست شهرهای جهانی صنایعدستی در سال 2020 کرد.
شهر تهران پایتخت ایران است و در دامنه های جنوبی رشته کوه های البرز و در ارتفاع ۹۰۰ تا ۱۸۰۰ متر از سطح دریا قرار دارد. تهران از شمال به نواحی کوهستانی و از جنوب به نواحی کویری منتهی شده و به دلیل وسعت و گستردگی آب وهوای آن در جنوب و شمال متفاوت است. نواحی شمالی دارای آب وهوای سرد و خشک و نواحی جنوبی دارای آب وهوای گرم و خشک هستند.
شهرستان تهران دارای سه بخش «کن»، «مرکزی» و «آفتاب»، سه شهر«تهران»، «بومهن» و «پردیس» و چهار دهستان است.
میدان آزادی از گذشته تا کنون در کنار برج میلاد جلوه ای از معماری قدیم و مدرن را در این شهر تداعی میکنند. شهر تهران پرجمعیت ترین شهر ایران است و یکی از مراکز اصلی شهرنشینی در ایران و جهان محسوب می شود. این شهر بزرگ ترین و مهم ترین شهر ایران است و به لحاظ مساحت یکی از کلان شهرهای جهان به شمار می آید.
تهران مرکز همه امور در ایران است: مرکز حکومت، سیاست، اقتصاد، فرهنگ،کار، تجارت، تاریخ، علم، صنعت، تولید و غیره است و این موضوع دلیل مهاجرپذیری و افزایش جمعیت این کلان شهر است. به دلیل جایگاه آن به عنوان پایتخت نمودهای مدرنیته زودتر از شهرهای دیگر در آن جلوه گر شده است.
با توجه به ساختار شهر و قرارگیری در دامنه کوه البرز و قله دماوند، بلندترین قله آتشفشانی ایران، این شهر از جاذبه های منحصربه فرد و منظره های بدیع طبیعی برخوردار است و هم چنین به سبب پیشینه تاریخی یکی از مهم ترین مقاصد گردشگری ایران محسوب می شود. مردم تهران با زبان فارسی و لهجه تهرانی سخن می گویند. در این شهر افرادی از فرق و مذاهب گوناگون در کنار هم زندگی می کنند.
یزد در مرکز ایران قرار گرفته و از پیرامون با استانهای اصفهان، خراسان جنوبی، کرمان و فارس همسایه است. این استان در حدود ۷۶٬۴۶۹ کیلومتر مربع وسعت داشته و به تنهایی چهار و نیم درصد از کل مساحت ایران را در بر میگیرد. این استان هشتمین استان پهناور، بیست و چهارمین استان پرجمعیت در ایران است.[۶]
مهمترین شهرهای این استان، شهرهای یزد، میبد، اردکان و بافق هستند. استان یزد از شمال با استان اصفهان، از شرق با استان خراسان جنوبی، از جنوب با استان کرمان و از غرب به استان فارس محدود میشود.
جمعیت
جمعیت استان یزد طبق آخرین سرشماری سال ۱۳۹۵ برابر با ۱٬۱۳۸٬۵۳۳ نفر (۳۴۰٬۶۵۷ خانوار) نفر بودهاست. جمعیت این استان در سال ۱۴۰۰ برپایه برآورد رسمی مرکز ملی آمار ۱٬۲۵۲٬۰۰۰ نفر (۳۸۰٬۱۰۰ خانوار) محاسبه شدهاست.[۷]
پیشینه
در اولین قانون تقسیمات کشوری ولایت یزد یکی از ۱۲ ولایت ایران بود. در دومین قانون تقسیمات کشوری مصوب سال ۱۳۱۶، شهرستان یزد و اصفهان استان دهم را تشکیل میدادند. در سال ۱۳۳۷ شهربابک از شهرستان یزد منتزع و تابع استان هشتم به مرکزیت کرمان شد. در سال ۱۳۴۸ یزد از استان دهم جدا و به فرمانداری کل تبدیل گردید.[۸] این استان تا سال ۱۳۵۲یکی از شهرستانهای استان دهم محسوب میگردید که در سال ۱۳۵۲ با مصوبه هییت وزیران به استان ارتقاء پیدا کرد. در سال ۱۳۵۹ دهستان های مروست و هرات از شهرستان شهربابک استان کرمان منتزع و مجددا ضمیمه یزد گردیدند . در سال ۱۳۶۶ بخش ابرکوه از شهرستان آباده استان فارس منتزع و به شهرستان تفت ملحق گردید .در سال ۱۳۷۳ بخش ابرکوه به شهرستان ارتقاء یافت . در فصول بهار و تابستان، آب و هوای بیشتر مناطق استان، گرم و خشک و در فصول زمستان و پاییز سرد و نسبتاً مرطوب است. یزد اولین شهر ایران است که در یونسکو به ثبت جهانی رسیدهاست.[۹][۱۰]
به دلیل خشکی آب و هوا و اندک بودن میزان بارندگی بین استانهای ایران کمترین منبع آب کشاورزی در یزد قرار دارد. عمده محصولات کشاورزی این استان به ترتیب در شهرستانهای خاتم و ابرکوه تولید میشود. محصولاتی همچون گندم، ذرت، زرد آلو، انار، بادام، پسته، انگور و غیره در این شهرستانها تولید میشود و اغلب با شهرستانهای شمال فارس مبادلات کشاورزی خود را انجام میدهند. در سالهای اخیر با توجه به بازده بالای محصولات گلخانه ای و همچنین مبارزه با کمآبی در منطقه هرات گلخانههای زیادی شکل گرفتهاند که تولیدات متنوعی همچون خیار، گوجه فرنگی، آلوئه ورا و فلفل دلمه ای را روانه بازار کردهاست. یکی از موفقترین کشتهای گلخانه ای شهر هرات میوه استوایی پاپایا بودهاست که برای نخستین بار در ایران به صورت گلخانه ای عمل آورده شدهاست. از دیگر محصولات کشاورزی استان یزد میتوان به خرما اشاره کرد که در شهرستان بافق تولید میشود. علاوه بر شهرستانهای نامبرده در شهرستان بهاباد کشت زعفران و در شهرستانهای اشکذر و یزد کشت گلخانهای رواج دارد. منطقه قاسمآباد در جنوب شهر یزد از قدیم محل کاشت محصولات صیفی و سبزیجات بودهاست. همچنین کاشت برنج بهطور محدودی در مناطقی از شهرستان مهریز و طبس رواج دارد که سطح زیر کشت آن تقریباً ۶۰ هکتار است. بدیهی است به دلیل کمآبی کشت دیم در استان یزد رواج ندارد به استثناء کشت گیاهان دارویی در دامنههای شیرکوه به صورت دیم. از دیگر مناطق کشاورزی استان یزد را میتوان شهرستانهای تفت و اردکان و میبد را نام برد، در این شهرستانها بیشتر محصولات باغی مانند انار به عمل میآید. به علت کمآبی این استان بیشتر جنبه صنعتی دارد.
استان یزد را به دلیل ذخایر معدنی «بهشت معادن» مینامند. این استان دومین استان معدنی ایران پس از کرمان است. از ۶۰ نوع ماده معدنی کشور ۵۰ گونه آن بهطور قطع در یزد موجود است. هرچند فعلاً تنها ۳۰ گونه آن قابل استخراج است.[۱۳]معدن سرب و روی مهدیآباد یکی از این معادن است که بزرگترین معدن از نوع خود در جهان محسوب میشود.
صنعت بافندگی یزد از شهرت زیادی برخوردار است. صنعت شیرینیسازی در استان یزد از قدمتی دیرینه برخوردار است و محصولات آن صاحب شهرتی شدهاند که از مرزهای ایران فراتر رفتهاست. مهمترین شیرینیجات یزدی با نامهای قطاب، پشمک و باقلوا شهرت دارند.
بیشترین تولیدات واحدهای صنعتی شهر را منسوجات، کاشی و سرامیک و فرش ماشینی تشکیل میدهد. واحدهای صنعتی استان یزد عمدتاً در شهرکهای صنعتی یزد و میبد و اردکان متمرکز شدهاند. همچنین یزد دارای معادن زیادی است که مهمترین آنها معدن سنگ آهنچادرملو و چغارت بافق و معدن سرب و روی کوشک بافق، فسفات آسفوردی بافق هستند. معادن غنی اورانیوم نیز در اواخر دهه ۸۰ در منطقه ساغنداردکان کشف شدهاست. [نیازمند منبع]
برق استان یزد توسط شرکت برق منطقهای یزد که از سال ۱۳۶۸ تأسیس گردیدهاست تأمین میشود. این شرکت با فروش بیش از ۵۲ درصد از فروش کل خود در سال به مشترکین صنعتی (بالغ بر ۳ میلیارد کیلووات ساعت انرژی در سال ۸۵) سهم مهمی از صنعت استان را تشکیل میدهد.
استان یزد از سرزمینهای تاریخی و بزرگ است که در میان ایالتهای قدیمی از جمله پارس، اصفهان، کرمان و خراسان قرار داشتهاست. آبادی نشینی در این منطقه از قدمت طولانی برخوردار میباشد. این سرزمین از گذرگاههای مهم در دورههای تاریخی محسوب میشدهاست. این ناحیه در دوره هخامنشیان از راههای معتبر موسسههای راهداری، مراکز پستی و چاپاری برخوردار بودهاست. راهداری در یزد از زمان قدیم چنان اهمیتی داشت که خاندان آل مظفر از منصب راهداری ناحیه میبد به پادشاهی رسیدند. این استان از درگیریها و جنگهای تاریخ کشور ایران تا حدودی ایمنی داشتهاست. سختگذر بودن راهها به همراه محدودیت منابع آبی مانع عمده تسخیر این منطقه توسط بعضی از حکومتهای بزرگ و کوچک پیرامون این منطقه در طول تاریخ بودهاست. وجود آثاری از مهر و آناهیتا، ایساتیس و هخامنشی و زندان اسکندر و برج و بارو و کهن درهای بزرگ و عظیم و پناهگاههای متعدد و موبدان و سران ساسانی و ابنیه و یادگارهای بعد از اسلام نظیر مساجد و امامزادهها و مزارها نشانگر فرهنگ و تمدن قبل و بعد از دوره اسلامی بودهاست.
مردم
نظرسنجی سال ۱۳۸۹
طی پژوهشی که به سفارش شورای فرهنگ عمومی در سال ۱۳۸۹ انجام شد و براساس یک بررسی میدانی و یک جامعه آماری از میان ساکنان ۲۸۸ شهر و حدود ۱۴۰۰ روستای سراسر کشور، درصد اقوامی که در این نظر سنجی نمونهگیری شد در این استان به قرار زیر بود:
از گذشته روابط بازرگانی و خویشاوندی قدرتمند با شهرهای انار و رفسنجان به دلیل تجارت پسته، با شهرهای طبس و تربت حیدریه به دلیل بودن بر سر راه یزد مشهد و با شهرهای به دلیل خرید و فروش محصولات کشاورزی و مرکزیت داشتن اداری، آموزشی و سیاسی یزد در مرکز ایران وجود دارد.
↑شماره کتابشناسی ملی:۲۸۹۰۶۱۹/طرح بررسی و سنجش شاخصهای فرهنگ عمومی کشور (شاخصهای غیرثبتی){گزارش}:استان یزد/به سفارش شورای فرهنگ عمومی کشور؛ مدیر طرح و مسئول سیاست گذاری:منصور واعظی؛ اجرا:شرکت پژوهشگران خبره پارس -شابک:۳-۶۶-۶۶۲۷-۶۰۰-۹۷۸ *وضعیت نشر:تهران-موسسه انتشارات کتاب نشر ۱۳۹۱ *وضعیت ظاهری:۲۹۱ ص:جدول (بخش رنگی)، نمودار (بخش رنگی)
سنگنبشتههای گنجنامه در همدان.تندیس برج پیزا در مجموعهٔ جهاننما (مینی ورد) ملایرمقبره سیف الدوله سلطان محمد ملایر
]
بام ملایرآرامگاه میررضیالدین در تویسرکان.سراب گاماسیاب نهاوندغار علیصدربا روزانه پنج هزارگردشگر در۷۰کیلومتری شهر همدان نقش به سزایی در جذب توریست به این شهر دارد.[۱]
زنده دل، دستیاران، حسن. (مجموعه کتابهای راهنمای جامع ایرانگردی استان هرمزکان) ج۱. چاپ وانتشارسال ۱۹۹۸.
محمدیان، کوخردی، محمد، «شهرستان بستک و بخش کوخرد» ، ج۱. چاپ اول، دبی: سال انتشار ۲۰۰۵ میلادی.
کامله، القاسمی، بنت شیخ عبدالله، (تاریخ لنجة) مکتبة دبی للتوزیع، الامارات:، چاب دوم، انتشار سال ۱۹۹۳ میلادی.
حاتم، محمد، بن غریب، «تاریخ عرب الهولة» ، چاپ سوم، قاهره (مصر): دارالعرب للطباعة والنشر والتوزیع، ۱۹۹۷ میلادی * صدیق، محمد، عبدالرزاق، «صهوة الفارس فی تاریخ عرب فارس» ، چاپ دوم،: مطبعة المعارف، انتشار سال ۱۹۹۳ میلادی.
لرستان جایگاه آثار باستانی و تاریخی فراوانی است که میتوان آنها را به سه دوره پیش از تاریخ، دوره ایران باستان و دوره اسلامی تقسیم کرد. یافتههای پیش از تاریخ لرستان، بیشتر شامل نقاشیها، کندهکاریهای غارها، سفالینه هاو اشیای مفرغی هستند. به دلیل کوهستانی بودن منطقه، نخستین ساکنان در مناطق مرکزی و غربی لرستان سکونت یافتند. در این استان، بیش از ۲۵۰ غار و پناهگاه صخرهای وجود دارد که نیمی از آنان در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیدهاند.
جدول آثار باستانی و تاریخی
برخی آثار باستانی و تاریخی لرستان به ترتیب شهرستان عبارتاند از:
نقاط دیدنی شهرستان ازنا روستای گردشگری دره تخت: در ۱۳ کیلومتری جنوب ازنا روستایی به نام دره تخت وجود دارد که هر ساله میزبان گردشگران بسیاری است. لالههای واژگون، رودهای خروشان سرچشمه گرفته از اشترانکوه (آلپ ایران)، آبشارهای فصلی دائم، تونل برفی از جاذبههای دیدنی این دهکده گردشگری میباشند.
نقاط دیدنی شهرستان خرمآباد
فلک الافلاک: بر بلندای تپهای باستانی و طبیعی، در مرکز شهر خرمآباد واقع شدهاست.
گرداب سنگی: در غرب شهر خرمآباد در کنار میدان بنای مدور متشکل از یک دیواره عظیم سنگی که به صورت مدور دور تا دو چشمهای فصلی احداث شدهاست.
مناره آجری: از یادمانهای ارزشمند دوران دیلمیان (آل بویه)، بنائی است استوانهای شکل که در قسمت جنوبی شهر خرمآباد واقع شدهاست. قدمت این بنا در حدود ۹۰۰ سال است.
حمام تاریخی گپ: در بافت قدیمی و مرکزی اطراف قلعه واقع شدهاست. حمام گپ مربوط به دورهٔ صفوی بوده که از نقاط گردشگری جذاب و دیدنی محسوب گردیده در حال حاضر کاربری این حمام ضمن حفظ و مرمت به شکلی اصیل و دیدنی، کاربریهای متنوعی از جمله گالری فروش صنایع دستی، رستوران تشریفاتی، رستوران روباز، کافی شاپ را شامل میشود.
آسیاب گبری: این بنا در قسمت جنوب شهر خرمآباد و در محله حسینآباد واقع شدهاست.
رصد خانه کاسین لرستان : در مکانی رؤیایی بر بلندای قطب گردشگری غرب کشور در ارتفاع ۱۸۶۰ متری از سطح دریا همچون نگینی بر بلندای استان لرستان واقع شدهاست. این رصد خانه در مجموعه علمی، تحقیقاتی و گردشگری بام لرستان واقع شدهاست و با مشرف بودن بر شهرستان خرمآباد مکانی رؤیایی را برای محققان و عموم مردم فراهم آورده است تا لذت همزمان زمین و آسمان را در ارتفاعات کوهستانی زاگرس تجربه کنند. هتل، کافی شاپ، رستوران گردان، آسمان نما، آمفی تئاتر، نمایشگاه عکس، رصد با تلسکوپ و گنبد الکترومکانیک از بخشهای این مجتمع به عنوان مدرنترین رصد خانه در خاورمیانه میباشد.
سد سیمره در مسیر رودخانه سیمره و مابین شهرستان رومشکان استان لرستان و شهرستان بدره ایلام قرار دارد. این سد از نوع بتنی دو قوسی است و توانایی تولید انرژی به میزان سالانه ۶۷۳ گیگاوات ساعت را دارد. مختصات جغرافیایی آن۴۷٫۱۲ طول شرقی و ۳۳٫۱۷ عرض شمالی میباشد. ساختگاه نیروگاه تولید برق سیمره کاملاً جزء حوزه استحفاظی شهرستان رومشکان استان لرستان میباشد، و نزدیک روستای رماوند قرار دارد.
تپه کفتار لان رومیانی مربوط به دوران پیش از تاریخ ایران باستان است و در شهرستان رومشکان _ رومیانی _ قبرستان قدیمی دم کمتاره رومیانی واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۵ اسفند ۱۳۷۹ با شمارهٔ ثبت ۳۰۵۳ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیدهاست.
تپه برآفتاب رومیانی مربوط به سدههای میانی دورانهای تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان رومشکان، رومیانی واقع شده و این اثر در تاریخ ۲۳ بهمن ۱۳۸۵ با شمارهٔ ثبت ۱۷۱۷۹ بهعنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیدهاست.
غار پیرزن
غار پیرزن یا غار مر دایا یکی از جاذبههای گردشگری بسیار خوب هستش که در رومشکان-رومیانی ودر دل کوه برآفتاب واقع شدهاست.
امامزاده ابراهیم: از امام زادگان لرستان است مقبره وی در درهای بین کوه مهراب و دامنههای سرکشتی قرار دارد.
سراب دولیسکان واقع در همین روستا در دامنه گرین
چشمه شفا: چشمه شفا واقع در منطقه سرکشتی در بخش ایتیوند جنوبی.
جدول نقاط دیدنیهای لرستان
جاذبههای طبیعی
استان لرستان دارای آب و هوای متنوعی است، این تنوع از شمال به جنوب و از شرق به غرب کاملاً محسوس است. زمستان هنگامی که در شمال لرستان برف و کولاک ادامه دارد قسمتهای جنوبی آن دارای هوایی مطبوع و بارانی است. بخشهای غربی مانند سفیدکوه نسبت به قسمتهای شرقی، یعنی دورود و الیگودرز، بارش بیشتری دارد. تنوع آب وهوایی در شهرهای استان مشاهده میشود بهطوریکه خرمآباد از آب و هوایی معتدل در زمستان و تابستان برخوردار است و بروجرد در زمستان سرد و در فصل تابستان آب و هوایی معتدل. الیگودرز از آب و هوای بسیار سرد در زمستان و معتدل در تابستان برخوردار است.
دریاچه گهر در میان رشته کوه اشترانکوه در استان لرستان واقع است. این دریاچه در منطقه حفاظت شده اشترانکوه و در دورود قرار دارد. این دریاچه که به «نگین اشترانکوه» معروف است یکی از زیباترین دریاچههای طبیعی ایران بهشمار میرود و با ارتفاع ۲۳۶۰ متر از سطح دریا در میان منطقه حفاظت شده اشترانکوه واقع شدهاست.
دریاچه کیو در شمالغربشهرخرمآباد قرار گرفتهاست. مساحت دریاچه هفت هکتار و عمق آن بین سه تا هفت متر است. این دریاچه از ارزشهای توریستی درونشهری برخوردار بوده و همچنین زیستگاهی مناسب برای جانوران آبزی و پرندگان بومی و مهاجر است. کیو در گویش لری مردمان خرمآباد به معنی کبود رنگ و آبی است و دلیل استفاده آن آب زلال و عمیق این دریاچهاست که به رنگ آبی و نیلی دیده میشود.
دریاچه تمی یکی از جاذبههای گردشگری الیگودرز است. دریاچه تمی یکی از زیباترین دریاچههای کوهستان لرستان بهشمار میرود که در جنوب استان لرستان و شهرستان الیگودرز در منطقهای کوهستانی قرار دارد. تمی در گویش محلی به مکانی صاف و هموار که در جایی بلند قرار گرفته گفته میشود.
ازجمله موارد طبیعی و اکوتوریستی در لرستان وجود چشمه هاوسرابهای متعدد در سطح این استان است. این سرابها وچشمهها شرایط مناسبی را جهت جذب جمعیت توریستی داخل استان و خارج از استان را فراهم مینماید. سراب هنام، سراب کهمان در الشتر، سراب چگنی، کیو و چشمههای گلستان، گرداب دارایی در خرمآباد، سراب جانیزه، سراب زرشکه، سراب سفید، سراب زارم، سراب کرتول، و چشمههای ونایی، دره خونی، هفت چشمه و اسل در بروجرد و اشترینان، سراب غارتمندر و گردکانک، ماهی چال، فرسیان، گایکان، سر دره، رود آب در الیگودرز، سراب چشمه و رودک در دو رود، و چشمه فلفلی در ازنا، اطراف برخی از این چشمهها و سرابها از پوشش گیاهی نادری برخوردار بوده و در طول فصول مساعد شرایط مناسبی را جهت جذب گردشگران فراهم مینماید.
.jpg)
.JPG)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
_opt.jpeg)
.JPG)
.jpg)
